Hoeveel sociale bijdragen

Sociale bijdragen moet u zelf elk kwartaal betalen
Als zelfstandige moet u uw sociale bijdragen zelf betalen aan een sociaal verzekeringsfonds. Dat is een belangrijk verschil met een werknemer die elke maand automatisch de sociale bijdragen van zijn brutoloon ziet gaan. Als zelfstandige moet u bovendien elk kwartaal betalen, niet per maand.

Er begint telkens een nieuw kwartaal op 1 januari, 1 april, 1 juli en 1 oktober. Een kwartaal is altijd ondeelbaar. Dat wil zeggen dat u de volledige kwartaalbijdrage moet betalen voor elk kwartaal waarin u actief bent. Als u dus op 29 maart van start gaat met uw zelfstandige activiteit, moet u de bijdrage voor het volledige eerste kwartaal betalen.

Sociale bijdragen worden berekend op uw jaarinkomen
De sociale bijdragen zijn in feite een percentage dat wordt berekend op uw netto belastbaar jaarinkomen. Dat zijn dus de inkomsten die u over een volledig jaar verdiende, na aftrek van de kosten die u hebt gemaakt en voor de belastingen.

Uw bijdragen worden berekend op uw inkomsten van drie jaar geleden, behalve als starter
Vanaf uw vierde volledige jaar als zelfstandige worden de bijdragen berekend op uw inkomsten van drie jaar geleden.
U start op 10 november 2011 met uw zelfstandige activiteit. Vanaf 2015 zullen de bijdragen berekend worden op basis van de inkomsten van 2012.

Berekening sociale bijdragen als starter

Als startende zelfstandige kunt u niet terugblikken op drie jaar van zelfstandige activiteit. Daarom worden uw sociale bijdragen de eerste drie volledige kalenderjaren en de kwartalen ervoor berekend op uw inkomsten van die jaren zelf.

Een voorbeeld
U start op 10 november 2012 als zelfstandige. U bent dus pas aangesloten als zelfstandige vanaf het laatste kwartaal van 2012. Uw sociale bijdragen voor het laatste kwartaal van 2012 en voor 2013, zullen berekend worden op uw inkomsten van 2013, uw eerste volledige jaar als zelfstandige. U start op 20 januari 2013 als zelfstandige, dus vanaf het eerste kwartaal van 2013. Uw sociale bijdragen van 2013 zullen berekend worden op uw inkomsten van 2013.

Maar: het sociaal verzekeringsfonds krijgt uw inkomsten pas na een jaar of twee door van de fiscus. We kunnen uw sociale bijdragen dus nog niet meteen berekenen op uw juiste inkomen tenzij u zelf een geraamd inkomen opgeeft dat als berekeningsbasis gebruikt kan worden. Daarom heeft de overheid een systeem van ‘voorlopige bijdragen’ bedacht. Als starter kunt u kiezen voor dat systeem en elk kwartaal de voorlopige minimumbijdrage betalen. Of u kunt het eerste jaar de minimumbijdrage betalen, maar daarna uw sociale bijdragen laten herberekenen op uw ingeschatte inkomsten voor dat jaar.

De voorlopige minimumbijdrage betalen

Als u voor dit systeem kiest, betaalt u voorlopige bijdragen op een fictief, door de overheid bepaalt inkomen (ongeveer 12.000 euro). Zodra het sociaal verzekeringsfonds uw werkelijke inkomen van de fiscus doorkrijgt, herberekent ze uw sociale bijdragen op deze inkomsten. Het verschil tussen wat u al hebt betaalt en wat werd berekent, moet u dan bijbetalen.

Het is bovendien een minimumbijdrage, omdat u (als zelfstandige in hoofdberoep) niet minder dan dit bedrag kan betalen, ook al hebt u weinig verdiend.

Dit zijn de voorlopige minimumbijdragen van een hoofd- en bijberoeper voor 2011:

Jaar	%	hoofdberoep €	bijberoep €
1	20,50	665,31	73,61
2	21,00	681,54	75,40
3	21,50	697,76	77,19

Hieronder ziet u een voorbeeld van de eerste drie jaren van een zelfstandige in hoofdberoep:

De cijfers in de tabel zijn volgens het barema van 2011, elk jaar worden deze aangepast op basis van indexering.

Refertejaar + kwartaal	Voorlopige kwartaal­bijdragen €	%	Referte inkomsten op jaarbasis €	Definitieve kwartaal bijdragen €	Herziening in	Bij te betalen per kwartaal €
2011/1/2/3/4	665,31	20,50	25.000	1.320,33	2013	655,02
2012/1/2/3/4	681,54	21,00	30.000	1.623,04	2014	941,50
2013/1/2/3/4	697,76	21,50	40.000	2.215,58	2015	1.517,82

2012 is uw eerste jaar als zelfstandige. U hebt een jaarinkomen van ongeveer 25.000 euro en u kiest ervoor de minimumbijdrage te betalen. Dan moet u na twee jaar ongeveer 2.800 euro per jaar aan herzieningen betalen. Dat bedrag moet u bovendien betalen, bovenop uw lopende sociale bijdragen. Niet altijd gemakkelijk als u geen rekening hebt gehouden met deze extra kost.

Uw sociale bijdragen onmiddellijk juist laten berekenen

U kunt een herzieningen vermijden door meteen een geraamd inkomen op te geven. U maakt een inschatting van de inkomsten van uw startjaar. En u vraagt uw sociaal verzekeringsfonds nog vóór het einde van dat jaar om een herberekening.
Dat geeft u drie voordelen:

• Geen onverwachte zware bijbetalingen twee jaar later.
• Besparing op uw sociale bijdragen. Uw sociale bijdragen zijn volledig fiscaal aftrekbaar als beroepskost. Dus: hoe meer sociale bijdragen u betaalt, hoe meer kosten u kunt aftrekken van uw inkomen. Uw sociale bijdragen worden berekend op uw inkomen, dus hoe lager uw inkomen, hoe minder sociale bijdragen u moet betalen.
• U hebt recht op een bonus: 0,75% per kwartaal (of 3% per jaar), berekend op het gedeelte aan sociale bijdragen dat u meer betaalt dan u verplicht bent te betalen. Dus alles wat u meer betaalt dan de voorlopige minimumbijdrage.

Een voorbeeld: U betaalt in 2012 elk kwartaal 900 euro aan sociale bijdragen. Los van wat u werkelijk zal moeten betalen, hebt u in ieder geval 259,39 euro meer betaald dan de minimumbijdrage. Op dat bedrag krijgt u een bonus van 0,75%.

Wanneer moet u uw sociale bijdragen betalen?

Elk kwartaal. Bij het begin van elk kwartaal krijgt u een afrekening van het sociaal verzekeringsfonds voor de bijdragen van dat kwartaal. Dat bedrag moet u voor het einde van het kwartaal op de rekening van het sociaal verzekeringsfonds storten. Bent u te laat, dan moet u nalatigheidsinteresten betalen: 3% per kwartaal en éénmalig 7% per jaarovergang. Die regel heeft de overheid ingevoerd om ervoor te zorgen dat elke zelfstandige op tijd zijn sociale bijdragen betaalt.

Uitstel van betaling als starter

Als u zich op tijd aansluit als zelfstandige, dus ten laatste op dag van de start van uw zelfstandige activiteit, kunt u uitstel van betaling krijgen tijdens de eerste twee kwartalen. U moet de sociale bijdragen dan pas voor het einde van het volgende kwartaal te betalen. Dat voordeel geldt niet voor zelfstandigen die te laat aansluiten.

Opgelet: Als u kiest voor uitstel van betaling, moet u de sociale bijdragen van het tweede en derde kwartaal tegelijk betalen.

Een voorbeeld
U start als zelfstandige op 2 april 2011 en ondertekent de verklaring van aansluiting op 1 april 2011.
Het tweede kwartaal (eerste kwartaal van aansluiting) moet u betalen voor 23 september. Het derde én vierde kwartaal (tweede en derde kwartaal van aansluiting) moet u betalen voor 23 december