Bedrijfsbeheer

Als u in België een eigen zaak wilt opstarten, moet u over de nodige ‘ondernemersvaardigheden’ beschikken. Deze ondernemersvaardigheden bestaan enerzijds uit basiskennis bedrijfsbeheer en anderzijds uit bijkomende beroepsbekwaamheid voor een aantal gereglementeerde beroepen.

Sinds 1 januari 1999 moet elke kmo, natuurlijke persoon of rechtspersoon die een handelsactiviteit uitoefent, ‘basiskennis bedrijfsbeheer’ bewijzen. Dit geldt zowel voor zelfstandigen in hoofd- of in bijberoep.

Wie mag de basiskennis bedrijfsbeheer bewijzen?

In de eenmanszaak

• uzelf als ondernemingshoofd
• uw echtgeno(o)t(e)
• uw wettelijk samenwonende partner
• uw partner met wie u minstens sinds zes maanden officieel samenwoont
• de zelfstandige helper die bloed- of aanverwant van u is tot in de derde graad
• een werknemer met een arbeidsovereenkomst van onbepaalde duur, die het dagelijkse beheer uitoefent.

Binnen de personenvennootschap (bvba, vof, …)

Dit is altijd het orgaan van het dagelijks bestuur: de zaakvoerder.

Binnen de kapitaalvennootschap (nv, cvoa, …)

• het orgaan van het dagelijks bestuur: de gedelegeerd bestuurder of wanneer er geen gedelegeerd bestuurder benoemd is, een van de bestuurders
• een werknemer, de directeur belast met de dagelijkse leiding.

Hoe bewijst u de kennis bedrijfsbeheer?

Met één of meerdere diploma’s

Afgeleverd na 30 september 2000

• diploma hoger onderwijs
• getuigschrift basiskennis bedrijfsbeheer
• een buitenlands diploma of getuigschrift dat gelijkwaardig is verklaard met een Belgisch diploma dat aanvaard wordt voor de basiskennis van het bedrijfsbeheer
• bestaand vestigingsgetuigschrift
• getuigschrift basiskennis bedrijfsbeheer uitgereikt door de centrale examencommissie.

Afgeleverd voor 30 september 2000

• diploma hoger secundair onderwijs (aso, tso, kso)
• diploma hoger secundair beroepsonderwijs afdeling handel, boekhouden, verkoop of kantoor
• attest eerste jaar ondernemersopleiding
• een buitenlands diploma of getuigschrift dat gelijkwaardig is verklaard met een Belgisch diploma dat aanvaard wordt voor de basiskennis van het bedrijfsbeheer
• attest of getuigschrift bedrijfsbeheer (avondschool – middenstandopleiding)
• getuigschrift basiskennis bedrijfsbeheer uitgereikt door de centrale examencommissie
• aanvullend getuigschrift over de basiskennis bedrijfsbeheer (afhankelijk van het jaar en de onderwijsvorm (bso of tso) waarin het behaald is)

Met praktijkervaring opgedaan gedurende de laatste 15 jaar

• drie jaar in hoofdberoep of vijf jaar in bijberoep als zelfstandig ondernemingshoofd of als orgaan van het dagelijkse bestuur van een vennootschap
• vijf jaar als zelfstandig helper
• vijf jaar als bediende in een leidinggevende functie
• vijf jaar als meewerkend echtgenoot

Beschikt u niet over de nodige diploma’s of ervaring?

U wenst de nodige kennis zelf in te studeren en examen af te leggen? Lees dan de syllabus Basiskennis bedrijfsbeheer (pdf) ter voorbereiding op het examen bij de Centrale Examencommissie van de Federale Overheidsdienst Economie. Om zich in te schrijven voor het examen vult u het inschrijvingsformulier examencommissie bedrijfsbeheer (pdf) in.
Meer informatie over alle wettelijke bepalingen over basiskennis bedrijfsbeheer.

Vrijstelling van bedrijfsbeheer

In deze gevallen hoeft u geen bedrijfsbeheer aan te tonen:

Verderzetten onderneming na overlijden van het ondernemingshoofd

• de overlevende partner is definitief vrijgesteld als de partners getrouwd waren, wettelijk samenwoonden, of ten minste zes maanden feitelijk samenwoonden
• de kinderen van de overleden ondernemer (natuurlijk persoon) zijn drie jaar vrijgesteld vanaf het overlijden of vanaf hun meerderjarigheid

Overname

Bij overname van de volledige handelszaak zijn de overnemers gedurende een jaar vrijgesteld van zowel bedrijfsbeheer als beroepbekwaamheid.

Niet-kmo

De meeste ondernemingen starten als kleine of middelgrote onderneming (kmo). Af en toe wordt de onderneming toch als niet-kmo beschouwd: wanneer meer dan 25% van de aandelen in handen zijn van één of meer ‘grote ondernemingen’. De onderneming hoeft de ondernemersvaardigheden dan niet te bewijzen.

Een ‘grote onderneming’ heeft:

• op jaarbasis gemiddeld meer dan 50 werknemers gedurende de twee vorige boekjaren. Voor zover ze werknemer zijn van dezelfde (rechts)persoon, moeten alle werknemers, wereldwijd, in aanmerking worden genomen.
• een jaaromzet die groter is dan zeven miljoen euro of een jaarlijks balanstotaal dat groter is dan vijf miljoen euro gedurende de twee vorige boekjaren.

Vrijstelling eigen aan beroep

Indien u één van volgende activiteiten of beroepen uitoefent bent u vrijgesteld van bedrijfsbeheer zolang u deze activiteiten of dit beroep blijft uitoefenen. Als bewijs wordt de voorafgaande machtiging opgevraagd eigen aan het beroep.

Thuisverkoop

Bepaalde zelfstandige thuisverkopers kunnen voor de verkoop van producten en diensten een inschrijving als handelsonderneming verkrijgen, zonder de basiskennis bedrijfsbeheer te moeten aantonen. Deze thuisverkopers worden ‘tussenpersonen’ genoemd.
Bij thuisverkoop kan men drie partijen onderscheiden: de consument of gastheer/gastvrouw, de tussenpersoon en de organisator.

Om als thuisverkoper/tussenpersoon van deze vrijstelling te kunnen genieten, dient u de verklaring op eer thuisverkoop (pdf) te ondertekenen bij uw inschrijving.