Wat krijgt u voor uw sociale bijdragen

In ruil voor de sociale bijdragen die u elk kwartaal betaalt, hebt u recht op kraamgeld, kinderbijslag, terugbetaling van gezondheidszorg, faillissementsverzekering, arbeidsongeschiktheidverzekering, uitkering bij palliatieve zorgen en pensioen. Hieronder lichten we aan de hand van concrete situaties de verschillende sociale zekerheidsrechten toe.

U verwacht een kindje

Moederschapsuitkering via uw ziekenfonds

Elke vrouwelijke zelfstandige die bevalt van een kindje, heeft recht op een moederschapsuitkering. Deze moederschapsuitkering wordt uitbetaald door uw ziekenfonds en dient als vervangingsinkomen voor de periode na de bevalling dat u niet aan het werk bent: de moederschapsrust. Deze periode bedraagt acht weken of negen weken wanneer u bevalt van een meerling. U hebt recht op de moederschapsuitkering als u de sociale bijdragen betaald hebt van het kwartaal waarin u bevallen bent en van de drie voorafgaande kwartalen.
De uitkering wordt betaald per week. U hoeft de acht of negen weken niet aaneensluitend op te nemen, u kan de moederschapsrust ook in fasen opnemen.

Moederschapshulp onder de vorm van dienstencheques

Om zelfstandig werkende vrouwen bij te staan na de geboorte van hun kind(eren), hebben zij recht op moederschapshulp onder de vorm van 105 dienstencheques.

U kunt de dienstencheques aanvragen per brief, e-mail of persoonlijk aan onze loketten. De aanvraag kan worden ingediend vanaf de 6de maand van uw zwangerschap tot uiterlijk het einde van de 15de week na uw bevalling.
Als u voldoet u aan alle gestelde voorwaarden, dan kunnen de dienstencheques betaald worden ten vroegste vanaf de dag na de bevalling.

Kraamgeld en kinderbijslag

Elke zelfstandige die een kind krijgt, heeft recht op zowel kraamgeld als kinderbijslag. Deze bedragen worden uitbetaald via uw sociaal verzekeringsfonds. U moet zowel het kraamgeld als de kinderbijslag dan ook aanvragen via uw sociaal verzekeringsfonds.

Meer over kraamgeld en kinderbijslag voor zelfstandigen

U wordt arbeidsongeschikt

Als zelfstandige hebt u recht op een gedeeltelijke terugbetaling van medische kosten zoals doktersbezoek, aankoop van geneesmiddelen, heelkundige ingrepen, verblijf in het ziekenhuis,… Hiervoor moet u aangesloten zijn bij een ziekenfonds en moeten uw sociale bijdragen van de twee voorbije jaren betaald zijn. Een gedeelte van deze kosten wordt, net zoals bij werknemers, niet terugbetaald: het zogenaamde remgeld.

Er bestaat een onderscheid tussen arbeidsongeschiktheid en terugbetaling medische kosten. Voor de terugbetaling van de medische kosten moeten de bijdragen van twee jaar geleden betaald zijn (2009 moet betaald zijn om in 2011 in orde te zijn) en voor arbeidsongeschiktheid de vier voorafgaande kwartalen.

Arbeidsongeschiktheidsuitkering

Als u volledig ongeschikt ben om uw beroep uit te oefenen, ontvangt u vanaf de tweede maand een dagvergoeding van uw ziekenfonds, gedurende het eerste jaar van uw arbeidsongeschiktheid. Deze periode heet de ‘primaire arbeidsongeschiktheid’. Gedurende deze periode van arbeidsongeschiktheid mag u geen enkele beroepsactiviteit uitoefenen, tenzij u hiervoor uitdrukkelijk toelating krijgt van uw medisch adviseur. Als u na een jaar nog arbeidsongeschikt bent, en bovendien niet in staat bent om eender welk voor u passend beroep uit te oefenen, gaat de ‘invaliditeit’ in. Een adviserend geneesheer van het RIZIV beoordeelt of u invalide wordt verklaard.
De uitgekeerde dagbedragen verschillen naargelang de gezinssituatie en of u beroep kunt doen op hulp van derden.

De arbeidsongeschiktheidsuitkeringen moet u bij uw ziekenfonds aanvragen.

Gelijkstelling wegens ziekte

Een zelfstandige in hoofdberoep die door ziekte meer dan 90 dagen arbeidsonbekwaam wordt en hierdoor geen enkele beroepsactiviteit uitoefent, kan een gelijkstelling wegens ziekte aanvragen. Dat houdt in dat u al uw sociale rechten behoudt, zonder dat u bijdragen moet betalen. En dit zolang de ziekte blijft aanslepen.
De gelijkstelling wegens ziekte moet u bij uw sociaal verzekeringsfonds aanvragen. Het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ) beslist over de aanvraag.

Meer informatie over gelijkstelling wegens ziekte

Het Gewaarborgd Inkomen is een verzekering tegen inkomstenverlies bij ziekte of ongeval

Ontdek de flexibele formule op maat

Uw kind of partner wordt ziek

In het kader van het ‘Familieplan’ is sinds 1 januari 2010 een regeling voorzien voor zelfstandigen in geval van palliatief verlof of ernstige ziekte van een familielid. Een zelfstandige die de beroepsactiviteit minstens vier opeenvolgende weken stopzet om palliatieve zorgen te geven aan kind of partner, of om een ernstig ziek kind te verzorgen, heeft recht op een kwartaal vrijstelling van sociale bijdragen met behoud van alle sociale zekerheidsrechten. De zelfstandige die palliatief verlof neemt, ontvangt ook een forfaitaire uitkering, die gelijk is aan twee maanden minimumpensioen.

Familieplan: Aanvraag palliatieve zorgen (pdf)
Familieplan: Aanvraag verzorging ernstig ziek kind (pdf)

U gaat met pensioen

Zodra u met pensioen gaat, ontvangt u maandelijks een pensioenbedrag. De berekening van uw wettelijk pensioen als zelfstandige gebeurt door het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ). Deze dienst zet zelf de nodige stappen om uw loopbaan en de geleverde bijdragen te onderzoeken. Alleen bij vervroegd pensioen moet u nog zelf de aanvraag indienen via uw gemeente.

Meer over het pensioen voor zelfstandigen

Uw zaak gaat failliet

In het geval van een (niet-frauduleus) faillissement, krijgt u gedurende twaalf maanden een faillissementsvergoeding en blijft u een jaar lang gratis in regel met uw sociale zekerheid.
U krijgt deze vergoeding wel enkel als u geen ander gelijkwaardig statuut hebt. Deze uitkering is, sinds 1 juli 2007, gestegen tot op het niveau van het minimumpensioen voor zelfstandigen.

Meer over de faillissementsverzekering