Freelancer worden: hoe begin je eraan?

Je eigen baas zijn, van thuis uit werken, enkel opdrachten aanvaarden die je op het lijf geschreven staan: geen wonder dat velen zich geroepen voelen om te starten als freelancer. Maar hoe begin je eraan, wat zijn de formaliteiten en waar scoor je opdrachten? De antwoorden op deze vier vragen helpen je in geen tijd verder.


1. Moet ik wel zelfstandige worden?




De meeste freelancers zijn eenvoudigweg zelfstandigen. Met een btw-nummer, facturen, kortom: alles wat erbij komt kijken. Zelfstandige worden is op zich kinderspel: het volstaat om je in te schrijven via het ondernemingsloket. Dat kan zelfs online!


Tip: bij je inschrijving kies je ook een handelsnaam. Gewoon je eigen naam gebruiken lijkt als freelancer niet meer dan logisch. Maar voor een creatief beroep getuigt het van weinig originaliteit.

Weet je nog niet zeker of het zelfstandig statuut ideaal is voor jou? Dan kan je eventueel starten via een payrollsysteem, een soort interimkantoor voor freelancers. Enkele voorbeelden: SMart of Tentoo. Die organisaties regelen je papierwinkel, maar let op: voor je klanten is die werkwijze iets minder handig. En uiteraard houden die organisaties een percentage op je ‘loon’ in. Als zelfstandige met een goede boekhouder ben je daarom financieel vaak beter af.


2. Hoofd- of bijberoep? Eenmanszaak of vennootschap?




Beslis je om zelfstandige te worden, dan bekijk je of dit in hoofd- of bijberoep kan. Dat laatste kan enkel als je ook nog een hoofdberoep als loontrekkende uitoefent, of als je vervangingsinkomsten krijgt waarmee je pensioenrechten opbouwt. In dat geval is het vooral opletten geblazen dat je opdrachten niet in het vaarwater van je hoofdberoep komen. Je kan nagaan of er geen concurrentiebeding in je contract staat, maar in de praktijk maken goede afspraken nog altijd goede vrienden: check even bij je baas of hij akkoord gaat.

Nog zo’n knoop om door te hakken, is je ondernemingsvorm. Hoewel de meeste freelancers werken in een eenmanszaak, is ook een vennootschap een optie. Wat voor jou financieel het interessantst is, hangt af van verschillende factoren: de aard van je activiteiten, je aansprakelijkheid, hoeveel je denkt te verdienen enzovoort. Een boekhouder is het best geplaatst om je de opties toe te lichten. Wees gerust, het eerste gesprek is meestal gratis. Zo ga je op zoek naar een boekhouder.

De wet zou natuurlijk de wet niet zijn zonder uitzonderingen. Zo zijn freelance journalisten buitenbeentjes. Hun eenmanszaken hoeven geen btw aan te rekenen en een bijberoep heet hier een ‘nevenactiviteit’. Ontdek hier waarom.

3. Klopt het financiële plaatje?




In bijberoep kan je nog van alles uitproberen, maar een volwaardige ondernemer worden is niet iets waar je licht overgaat. Je moet er tenslotte van kunnen leven. Als freelancer heb je weliswaar meestal geen kantoorkosten en doe je weinig verplaatsingen, maar reken toch voor de zekerheid uit of het sop de kolen waard is. 

Om de balans op te maken, moet je wel zicht hebben op je tarieven. Werk je met een uurtarief of met een offerte per opdracht? Of, als redacteur of vertaler, per woord of per teken? Ga sowieso na wat marktconform is: kinderspel met Google binnen handbereik.

4. Hoe trek ik klanten aan?




Eens je freelancer bent, is het natuurlijk kwestie om genoeg opdrachten binnen te halen. Probeer zeker enkele ‘vaste’ klanten met terugkerende opdrachten beet te krijgen. En uiteraard is aanwezig zijn op het web en op sociale media anno 2016 een must. Met een eenvoudige tool als Wordpress boks je gratis een eenvoudige website in elkaar.

Doe ook gerust een beroep op de freelanceplatformen, die brengen je snel in contact met opdrachtgevers van allerlei pluimage: 

Genoeg stilgestaan bij de vier bovenstaande vragen? Dan is je freelancecarrière klaar om een hoge vlucht te nemen. Succes!