Kies je voor een eenmanszaak? Of past een vennootschap jou beter?

Als je een zaak opstart, heb je best wat knopen door te hakken. Een van de belangrijkste – en meteen een van de moeilijkste – is de ondernemingsvorm die je aanneemt. Wordt het een eenmanszaak? Een bvba? Of nog iets anders? Dat aan elke keuze voor- en nadelen verbonden zijn, is nogal logisch. De hamvraag is echter: welke impact heeft je keuze op jouw portemonnee?


De dikste knoop om door te hakken: eenmanszaak of vennootschap.

Neem het voorbeeld van Marie, die een praktijk wil beginnen als psychologe, gespecialiseerd in mindfulness. Ze start in bijberoep, maar wil spoedig voltijds werken als zelfstandige. De eerste vraag die Marie zich stelt: begin ik het best een eenmanszaak of een vennootschap?




Een eenmanszaak is een onderneming die jij opricht in eigen naam.

Jij en je eenmanszaak zijn eigenlijk één geheel. Daarom is de officiële naam van je eenmanszaak ook gewoon je eigen naam. Jij neemt alle beslissingen over je zaak zelf, en jij bent met je hele hebben en houden verantwoordelijk voor de verbintenissen die je aangaat voor je onderneming.


Dat betekent dat alles wat je met je onderneming verdient, persoonlijke inkomsten zijn. De inkomsten uit je onderneming tel je bij eventuele andere inkomsten die je hebt, en op het totaal daarvan betaal je belastingen.


Wat is een eenmanszaak precies? Als je daarover informatie opzoekt, dan vind je vooral wat een eenmanszaak niet is:

  • je hebt geen minimumkapitaal nodig
  • je moet geen statuten opstellen
  • je moet geen dubbele boekhouding voeren
  • je moet geen publicaties doen in het Belgisch Staatsblad
  • je moet geen balans neerleggen bij de Nationale Bank van België.

Deze klussen moet je met een vennootschap wel allemaal klaren. Hieronder lees je waarom.




Een vennootschap vormt geen geheel met jou.

Het is een aparte entiteit of rechtspersoon, en bestaat dus op zichzelf. Je richt een vennootschap op via een contract met alle oprichters van de vennootschap (een, twee of meer personen). Daarin geef je de vennootschap een eigen “identiteit”: een naam, adres en kapitaal waarover de vennootschap kan beschikken.


In het contract leg je ook de statuten vast. Omdat de vennootschap een eigen leven leidt, is het erg belangrijk om goede afspraken te maken. Deze spelregels omschrijven onder meer:

  • de activiteiten die de vennootschap zal uitoefenen;
  • wie welke verantwoordelijkheden draagt en welke bevoegdheden heeft;
  • hoe het dagelijks bestuur geregeld wordt.

Je vennootschap bestaat al zodra je een contract of oprichtingsakte opstelt en deze ondertekent met alle oprichters. Jullie zijn dan de enigen die officieel op de hoogte zijn van het bestaan van de vennootschap. Wil je echter zaken doen met anderen, dan moet je het bestaan ervan publiceren in het Belgisch Staatsblad. Vanaf dat moment is je vennootschap voor de wet een aparte entiteit of rechtspersoon, en kan zij zelf verbintenissen aangaan, aankopen en verkopen.




Wil je een helder overzicht van de verschillen tussen eenmanszaak en vennootschap?

Dat vind je in Xerius Drive, een unieke online tool die jou ondersteunt bij elke tweesprong die opduikt tijdens de opstart van je zaak. Je ziet er de plus- en minpunten van eenmanszaak en vennootschap netjes naast elkaar, net als die van de andere vennootschapsvormen. Zo ben je heel wat zekerder van je keuze, en kom je perfect voorbereid aan de start.

Ontdek Xerius Drive

Waarom zou je kiezen voor een eenmanszaak?

Een eenmanszaak oprichten is een fluitje van een cent. Stap een ondernemingsloket binnen en vraag een ondernemingsnummer aan in eigen naam. Het is jouw zaak, dus neem jij het risico. Daarom hoef je geen uitgebreide statuten op te stellen of ben je niet verplicht om een startkapitaal op tafel te leggen. Als boekhouding volstaat het om een overzicht bij te houden van je inkomsten en je uitgaven, en de manier waarop het geld binnenkomt en buitengaat.


Maar eenvoud is uiteraard niet de hoofdreden om te kiezen voor een eenmanszaak. Je kiest wel voor deze vorm van zakendoen wanneer je:

  • weinig financiële risico’s moet nemen om je zaak op te starten. Je hoeft bijvoorbeeld geen geld te lenen voor je investeringen.
  • alleen wil ondernemen, en dus geen onderneming wil opstarten met anderen.
  • niet verwacht om meer winst te maken dan nodig om van te leven met je gezin.
  • klein wil starten om je teen in het water te steken. Komt je zaak niet van de grond? Dan is een eenmanszaak snel weer opgedoekt.


Hoeveel kost het om een eenmanszaak op te starten?

Dat valt best wel mee. Voor 87 euro vraag je een ondernemingsnummer aan, en ben je ingeschreven in de Kruispuntbank van Ondernemingen. De activatie van je ondernemingsnummer als btw-nummer kost 66,55 euro. Met andere woorden: voor amper 153,55 euro ben je vertrokken.

Start je eenmanszaak

Waarom kiest Karla voor een eenmanszaak?


Karla werkt voltijds als administratief bediende in een makelaarskantoor. Omdat ze dol is op schrijven, wil ze ’s avonds en in het weekend werken als freelance vertaler. Ze kiest voor een eenmanszaak want:

  • de oprichting gaat snel en makkelijk, en de kosten blijven binnen de perken. Loopt het schrijfwerk niet zoals verwacht, dan doekt ze de eenmanszaak even gemakkelijk weer op.
  • Karla hoeft geen investeringen te doen, en neemt dus weinig of geen financiële risico’s.
  • onze vertaalster heeft niet veel inkomende en uitgaande facturen. Een enkelvoudige boekhouding volstaat, en dat kan Karla makkelijk zelf.

Waarom zou je kiezen voor een vennootschap?

Het grote voordeel: je hebt de mogelijkheid om je privévermogen te beschermen. Je vennootschap heeft immers een eigen kapitaal om te ondernemen, waardoor jij als oprichter zogenaamde “beperkte aansprakelijkheid” geniet. Je kan het geld kwijtraken dat je in de vennootschap stopt, maar je kan als oprichter niet aansprakelijk gesteld worden voor mogelijke schulden die de vennootschap niet kan betalen.


Uiteraard zijn er aan die bescherming enkele voorwaarden verbonden:

  • je moet minimum 18.550 euro kapitaal inleggen voor een bvba en een cvba, en 61.500 euro voor een nv en een cva.
  • je moet voldoende startkapitaal voorzien voor de investeringen of aankopen die je vennootschap de eerste jaren moet doen. Dat noemt men “het principe van de goede huisvader”.

De voornaamste reden: je betaalt minder belastingen.

Je begrijpt meteen dat er in een vennootschap meer geld omgaat dan in een eenmanszaak. Dat is goed voor de economie, en daarom wordt de winst in een vennootschap lager belast dan de winst die je persoonlijk boekt. Dat is een belangrijke reden waarom veel ondernemers voor een vennootschap kiezen.

  • Een vennootschap betaalt maximum 33,99% belasting op haar winst. Dat tarief wordt verlaagd naar 29,58% voor de boekjaren 2018 en 2019, en naar 25% vanaf 2020.
  • In een eenmanszaak betaal je 50% personenbelasting in de hoogste belastingschijf.

Om al dat geld overzichtelijk te houden, is het aangewezen om een dubbele boekhouding bij te houden. Voor vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid is dat zelfs verplicht.




Wanneer is kiezen voor een vennootschap nog een goed idee?

  • Wanneer je focus ligt op de langere termijn. Je gaat immers een engagement aan om een onderneming uit te bouwen. Omdat de voordelen op langere termijn doorwegen, neem je de hogere opstartkosten – zoals het notarisbezoek en de publicatie in het Belgisch Staatsblad – voor lief. Omdat het meer voeten in de aarde heeft om een vennootschap op te richten, duurt het ook langer om de onderneming op te doeken. Nog een goede reden om op lange termijn te denken.
  • Als je relatief hoge winsten verwacht, waarvan je een groot deel in de vennootschap wil houden om opnieuw te investeren. Op de winst die overblijft betaal je dan vennootschapsbelasting.
  • Wanneer je investeringen moet doen, waarvoor je gebruik wil maken van de beperkte aansprakelijkheid die de bvba, cvba, nv en cva bieden.
  • Als je een onderneming wilt opstarten met meerdere partijen samen. Je kan ook in je eentje een vennootschap oprichten, maar dan kan je alleen een bvba beginnen. Met andere woorden: de andere vennootschapsvormen zijn dan voor jou verboden terrein.

Hoeveel kost het om een vennootschap op te starten?

Dat verschilt natuurlijk van geval tot geval. Door de band genomen moet je rekening houden met de volgende kostenposten:

  • het (laten) opstellen van een tekst voor de oprichting van je vennootschap
  • je moet naar de notaris als je kiest voor een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
  • de publicatie in het Belgisch Staatsblad van een uittreksel uit je oprichtingsakte
  • de inschrijving van je onderneming in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) en activatie van de btw. Dat kost precies 153,55 euro, btw inclusief.

Tel je dit alles bij elkaar, dan kom je ruw geschat op de volgende bedragen:

  • 700 euro voor de oprichting van een vof, gcv of cvoa (vennootschappen met onbeperkte aansprakelijkheid);
  • 1500 euro voor de oprichting van een nv, bvba of cvba (vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid).
Vennootschap oprichten

Waarom kiezen Andries en Tom voor een vennootschap?

Andries werkt al jaren voor een bouwbedrijf als project manager. Hij sprokkelde heel wat knowhow en ervaring, en wil samen met zijn schoonbroer Tom – een ingenieur – een eigen zaak opstarten. In eerste instantie wil Andries deeltijds blijven werken, en daarom sluit hij aan als zelfstandige in bijberoep. Tom daarentegen smijt zich helemaal, en gaat voltijds aan de slag. Hij sluit dus aan in hoofdberoep. De twee schoonbroers hebben drie goede redenen om te kiezen voor een bvba, namelijk:

  • ze kunnen op die manier gemakkelijker samen een onderneming runnen;
  • ze willen op termijn investeringen doen in hun bedrijf;
  • ze willen gebruik maken van de beperkte aansprakelijkheid.

Een vennootschap, akkoord. Maar welke precies?

Er bestaan immers verschillende soorten vennootschappen. Die vind je allemaal terug op het online platform Xerius Drive. Je weegt de plus- en minpunten van elke optie netjes af, en hangt daar het bijhorende kostenplaatje aan vast. Bovendien krijg je een handige checklist te zien, met alle knopen die je in je zakdoek moet leggen. Als je wil, kan je zelfs je boekhouder mee in het Xerius Drive-bad trekken. Zo kom je echt perfect voorbereid aan de start van je eigen vennootschap.

Ontdek Xerius Drive

Hoe vat je de koe bij de horens?


Je eenmanszaak opstarten

De kogel is door de kerk: het wordt een eenmanszaak. De opstart gaat van een leien dakje. Klik gewoon op de knop hieronder, en Xerius regelt de volgende dingen voor jou:

  • de aanvraag van je ondernemingsnummer en de registratie van je zaak in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO)
  • de activatie van je btw-nummer
  • je aansluiting als zelfstandige bij het sociaal verzekeringsfonds
  • eventueel: de aanvraag van de vergunningen die je nodig hebt
Start je eenmanszaak

Je vennootschap oprichten

De teerling is geworpen: de vennootschap past het beste bij jou. Nu is het tijd voor de eerste stap: ga op zoek naar een boekhouder bij wie jij je goed in je vel voelt. Hij spreekt een taal die jij begrijpt, en je koestert vertrouwen in zijn knowhow en advies. Daar breng je de bal aan het rollen.