Stoppen als zelfstandige: zo doe je dat

Stoppen als zelfstandige doe je niet met een simpele druk op de knop. Je moet een aantal vaste stappen doorlopen. Hier vind je alle informatie handig bij elkaar.





Stoppen als zelfstandige de fases

Hieronder vind je een handig overzicht van de verschillende fasen. Klik op een fase voor meer informatie over de nodige stappen.






Stoppen of niet stoppen, dat is de vraag

Je zelfstandige activiteit stoppen is – net als je zaak starten – een beslissing die je leven verandert. Daarom is het belangrijk om de knoop langs alle kanten te bekijken alvorens hem door te hakken. Wist je bijvoorbeeld dat je ook een slim zijsprongetje kan maken in je zelfstandigenbestaan?


Hier lees je er alles over deze zijsprongen, opgesplitst naar de mogelijke redenen waarom je stopt als zelfstandige.




Reden 1: je stopt omdat je loontrekkende wordt

In dat geval verander je van statuut: van zelfstandige in hoofdberoep naar loontrekkende. Maar het kan ook heel interessant zijn om over te schakelen naar zelfstandige in bijberoep, en zo je passie te blijven verzilveren.


Wat zijn jouw voordelen van dit zijsprongetje?

  • Je neemt minder risico. Je kan immers altijd terugvallen op het inkomen van je hoofdberoep.
  • Je verdient een mooi extra bedrag. Als je zelfstandige zaak goed draait, is dat geld altijd mooi meegenomen. 
  • Je mag nog steeds beroepskosten aftrekken van je belastingen. Deze kosten hoef je dus niet privé te dragen.



Reden 2: je stopt omdat je op pensioen gaat

Je wil genieten van je welverdiende rust – groot gelijk heb je. Maar wist je al dat je ook na je wettelijke pensioenleeftijd zelfstandige kan blijven? Voor sommigen is dat pure noodzaak, omdat hun pensioen niet volstaat om rond te komen. Maar de motivatie kan ook positief zijn: omdat je geld kan blijven verdienen door te doen wat je graag doet.


Wil je langer aan de slag blijven zonder je pensioen op te nemen? Dan dien je dat aan te vragen bij de gemeente waar je woont, bij het RSVZ of via www.pensioenaanvraag.be.


Wil je langer aan de slag blijven maar toch reeds van een pensioen genieten? Dan dien je dit te vermelden bij de aanvraag van je pensioen, wat dus gebeurt bij de gemeente waar je woont, bij het RSVZ of via www.pensioenaanvraag.be. Vertel er meteen bij of je blijft werken als zelfstandige, zelfstandig helper, loontrekkende of ambtenaar.

Een gouden tip:

als zelfstandige na je pensioenleeftijd betaal je sociale bijdragen aan verminderd bijdragetarief. Daarmee bouw je echter geen extra pensioenrechten op. Door vrijwillig toch meer te betalen kan je eventuele ontbrekende periodes in je loopbaan aanvullen, en zo een volwaardig pensioen ontvangen.

Reden 3: je stopt na een faillissement

Dan stop je uiteraard niet uit vrije wil. In dat geval zal de curator jou ondersteunen om de stappen te zetten die nodig zijn.


Laat echter het hoofd niet hangen. Steeds meer ondernemers nemen een succesvolle herstart na een faillissement. Daarvoor kloppen zij aan bij Dyzo, het informatiecentrum voor Vlaamse zelfstandigen die hun zaak willen redden, een faillissement leefbaar willen maken of een nieuwe start willen nemen na faling. Gespecialiseerde vrijwilligers staan jou – gratis en in alle discretie – bij op economisch, juridisch en psychologisch vlak. Het advies van Dyzo helpt echt, zoals de cijfers bewijzen: 55% van de ondernemers die langskomen is twee jaar later nog steeds actief.




Reden 4: je stopt omdat je zaak moeilijk het hoofd boven water houdt

Schulden zijn voor een zelfstandige als een molensteen om de nek. Toch hoeven rode cijfers jou niet te dwingen om je zelfstandigenbestaan aan de wilgen te hangen. Maak bijvoorbeeld eens een schuldenanalyse op, samen met je boekhouder. Werk je met personeel? Dan kan het systeem van technische werkloosheid een uitkomst bieden.


Ook Xerius kan jou helpen om meer financiële ademruimte te creëren. Dat kan bijvoorbeeld op de volgende manieren:

  • ligt je inkomen lager dan 3 jaar terug? Verlaag dan je sociale bijdragen via een aanvraag vermindering.
  • is je moeilijke situatie van tijdelijke aard? Dan kan je voor sommige kwartalen vrijstelling van sociale bijdragen aanvragen. Hou er wel rekening mee dat je voor deze periodes geen pensioenrechten opbouwt. Die kan je later weer inhalen, door de kwartalen te betalen die nog niet verjaard zijn.



Reden 5: je stopt omdat je arbeidsongeschikt wordt.

Dat is uiteraard geen fijn nieuws. Neem dan zeker contact op met Xerius voor ondersteuning. Zo kan je eventueel – dit wil zeggen: na goedkeuring van je aanvraag door het RSVZ – genieten van de gelijkstelling wegens ziekte. Je hoeft dan geen sociale bijdragen te betalen tijdens je arbeidsongeschiktheid, terwijl je toch al je sociale rechten behoudt. Kan je later weer aan de slag, dan neem je gewoon de draad weer op.






Je stopzetting als zelfstandige: 3 mogelijke situaties

De teerling is geworpen. Na veel wikken en wegen besluit je de zaak stop te zetten. Dit overzicht biedt jou daarbij een handige routekaart, waarbij je elke stap afvinkt die je hebt gezet. Je doekt je activiteiten op zoals het hoort, zodat je steeds beschermd bent en van al je sociale rechten blijft genieten.


Drie mogelijkheden:

  1. jij stopt als zelfstandige én de onderneming waarin je je activiteit uitoefent, stopt ook.
  2. jij stopt als zelfstandige, maar de zaak waarin je actief bent, gaat verder
  3. je zet een onderneming stop, maar blijft actief als zelfstandige in één of meerdere andere zaken.



1. Je onderneming én aansluiting stopzetten

Heb je een vennootschap die de activiteiten stopzet?


In uitzonderlijke gevallen:


Je onderneming stoppen met de hulp van Xerius

Klik op de knop hieronder, en wij zetten je aansluiting als zelfstandige stop.




€137,90 inclusief btw

  1. We zetten je onderneming en één vestiging stop in de KBO. Voor elke bijkomende vestiging, betaal je 89,50 euro extra.
  2. we brengen de btw op de hoogte van de stopzetting (48,40 euro)
  3. ben je aangesloten bij Xerius en zet je alle zelfstandige activiteiten stop? Dan zetten we ook je aansluiting stop
  4. we bezorgen je de bewijsstukken die je misschien nodig hebt voor andere instanties.
Onderneming stopzetten 



2. Enkel je aansluiting als zelfstandige stopzetten

Jij stopt als zelfstandige, maar de onderneming waarin je activiteiten uitoefent, gaat verder? Zet dan je aansluiting als zelfstandige stop. Hiervoor volg je de drie stappen hieronder.


Klik op de knop hieronder, en wij helpen je met de eerste stap en zetten je aansluiting als zelfstandige stop.

Aansluiting als zelfstandige stopzetten



3. Enkel een onderneming stopzetten

Heb je een vennootschap die de activiteiten stopzet?


In uitzonderlijke gevallen:







Je stopzetting als zelfstandige: alle stappen toegelicht

Stap 1: stopzetting zelfstandige activiteit

Zet je onderneming stop in de Kruispuntbank van Ondernemingen

Stopt de onderneming waarin je actief bent? Dan is het principe simpel als pompwater: bij de start schrijf je in, bij de stop schrijf je uit. Alle gegevens die bij het begin van je zelfstandige avontuur in de KBO werden genoteerd, zet je nu stop: activiteiten, vestigingen, bankrekeningnummer en wie de ondernemersvaardigheden aantoonde.



Stopzetten btw-nummer

Ook de btw-administratie moet weten dat je onderneming de activiteiten stopzet, zelfs als je gebruik maakt van de vrijstellingsregeling. Dat dient te gebeuren binnen de maand na stopzetting in de KBO, anders krijg je een boete in de maag gesplitst. Na deze stopzetting dien je nog één keer de btw-aangifte in, net als een allerlaatste klantenlisting.



Je zelfstandige statuut stopzetten

Stop je als zelfstandige? Dan stopt ook je aansluiting als zelfstandige. Xerius zorgt ervoor dat dit op correcte wijze gebeurt, zodat je op twee oren kan slapen.


Praktisch

Contacteer Xerius. Onze experts regelen deze eerste stap in een handomdraai voor jou:

  1. we zetten je onderneming stop in de KBO en bezorgen jou een attest van stopzetting.
  2. we brengen meteen ook de stopzetting van je btw-nummer in orde.
  3. we stoppen je aansluiting als zelfstandige. Daarvoor hebben wij een aantal documenten van jou nodig .Welke precies hangt af van je statuut. Heb je verschillende zelfstandige activiteiten, die je allemaal wil stopzetten? Bezorg in dat geval een bewijsstuk per statuut.

Je statuut

Nodige bewijsstuk

eenmanszaak
- stopzetting ondernemingsnummer
- ereverklaring
meewerkende partner
- ereverklaring
helper van een zelfstandige
- ereverklaring
- verklaring van de zelfstandige dat de helper stopt
bedrijfsleider, zaakvoerder of bestuurder in een vennootschap
- ereverklaring
- bewijs van ontslag in de vennootschap (verslag algemene vergadering of publicatie Belgisch Staatsblad)
- als je de enige zaakvoerder bent: bewijs van slapende vennootschap of van vereffening.
werkend vennoot
- ereverklaring
- verklaring van de zaakvoerder



Stap 2: betaal je openstaande sociale bijdragen

Het is logisch dat wanneer je stopt als zelfstandige, je ook niet langer valt onder het statuut van zelfstandige. Om op correcte wijze te kunnen overstappen naar een ander statuut, dien je wel alle openstaande sociale bijdragen als zelfstandige te betalen.


Praktisch

Betaal de sociale bijdragen van dit kwartaal. Later betaal je nog eventuele regularisaties, deze zal je ontvangen wanneer de fiscus vaststelt dat je inkomsten hoger liggen dan het bedrag op basis waarvan je sociale bijdragen zijn berekend. Hier lees je meer over deze regularisaties.

Zet je de zelfstandige activiteit stop in het kwartaal waarin je de pensioenleeftijd bereikt of vervroegd op pensioen gaat? Dan hoef je voor dat kwartaal geen sociale bijdragen te betalen.

Stap 3: breng je sociale zekerheid in orde

Dat doe je door je ziekenfonds te informeren.

Ook al heb je 15 dagen de tijd na je doortocht bij de KBO, toch maak je hier zo snel mogelijk werk van. Je situatie – en je bijhorende rechten – hangt immers af van de reden waarom je de zaak stopzet.


Reden 1: je gaat aan de slag als werknemer of ambtenaar

Geef dit dan zo door aan je ziekenfonds. Je nieuwe werkgever kan vervolgens jouw rechten verder in orde brengen.


Reden 2: je stopt door een faillissement

Vraag dan een overbruggingsrecht aan bij je sociaal verzekeringsfonds, zoals Xerius. Zo verleng je jouw sociale zekerheid, en blijf je groeipakket en gezondheidszorg krijgen gedurende maximaal 4 kwartalen. Je ontvangt ook maximaal 12 maanden een maandelijkse uitkering.


Je kan in je loopbaan 2x gebruik maken van deze verzekering. Vraag ze wel tijdig aan: vóór het einde van het tweede kwartaal volgend op het faillissement.


Reden 3: je hebt geen nieuwe activiteit of vervangingsinkomen

Met andere woorden: kom je niet in een ander sociaal zekerheidsstelsel terecht nadat je het stelsel van zelfstandigen hebt verlaten? Dan heb je twee wegen die je kan uitgaan.

1. Je kan een voortgezette verzekering nemen. Je blijft dan vrijwillig – verminderde – sociale bijdragen betalen. Zo behoud je jouw rechten in het zelfstandigenstelsel, en dat tot je loontrekkende of ambtenaar wordt, een nieuwe zaak opstart of op pensioen gaat. Je kan deze verzekering over het geheel van je loopbaan maximaal 2 jaar lang nemen. Sluit de periode van de voortgezette verzekering aan op je pensioen? Dan komt daar 5 jaar extra bij, dus 7 jaar in totaal.


De aanvraag van de voortgezette verzekering is heel eenvoudig: je kruist gewoon het desbetreffende vakje aan wanneer je Xerius contacteert om je zaak stop te zetten (zie stap 1). Wij bezorgen je dossier dan aan de Rijksdienst Sociale Verzekering voor Zelfstandigen. De RSVZ pluist vervolgens uit of jij in aanmerking komt. Twee belangrijke vakjes die in je dossier zeker aangekruist moeten zijn:

  1. je laatste 4 kwartalen als zelfstandige in hoofdberoep betaalde je correct je sociale bijdragen en
  2. je zette je activiteit volledig stop.

2. Je kan je bij de ziekteverzekering aanmelden als persoon ten laste van iemand anders – zoals je partner of je ouders. Kan dat niet, laat je dan inschrijven als “verblijvende in België”. Je bent dan in orde met je ziekteverzekering, maar je bouwt geen pensioen op.




Stap 4 (enkel voor bedrijfsleiders): ontbinden vennootschap

Het is niet omdat een orkest stopt met spelen, dat de muzikanten ophouden te bestaan. Idem met je onderneming. Wanneer je de commerciële activiteiten van je vennootschap stopzet, blijft deze vennootschap nog steeds bestaan. Denk daarom goed na wat je ermee wil aanvangen.



Optie 1 Tijdelijk stopzetten vennootschap: de slapende vennootschap

Heb je op termijn nog plannen met je onderneming? Dan kan je deze laten bestaan zonder commerciële activiteiten uit te oefenen: de slapende vennootschap.


Je activiteiten in de KBO worden stopgezet, de btw afgesloten. Omdat je geen winst meer maakt, betaal je ook geen belastingen. Let wel: je vennootschap verdwijnt niet, dus moet je je trouw blijven kwijten van de plichten vermeld in het Wetboek van Vennootschappen. De neerlegging van de jaarrekening is daar een voorbeeld van, net als het betalen van de vennootschapsbijdrage.


Zie je deze vennootschapsbijdrage liever geannuleerd? Vraag dan het “attest non-activiteit” aan bij de FOD Financiën. Zoals je misschien al verwachtte duurt het even voor dat in orde komt. De overheid levert je attest pas af na de verwerking van je vennootschapsbelasting, en dan zijn we al snel twee jaar verder.



Optie 2 Definitief stopzetten: ontbinden vennootschap en vereffenen.

Trek je de stekker liever definitief uit? Dan moet je de vennootschap stopzetten, via een ontbinding en vereffening.

Zijn er geen schulden? Dan hoeft er geen vereffenaar te worden aangesteld. De ontbinding en vereffening kunnen dan gebeuren in één akte, en dus ook met één publicatie in het Belgisch Staatsblad. Blijft er aan het einde van de rit nog geld over? Dan wordt dat onder de vennoten verdeeld zoals bepaald in de statuten.


Zijn die schulden er wel? Dan publiceer je eerst de beslissing van de algemene vergadering tot ontbinding van de vennootschap en de aanstelling van een vereffenaar. Deze vereffenaar verkoopt alle bezittingen, zodat de onderneming haar schulden kan aanzuiveren. Blijft er nog geld over, dan wordt dit bedrag verdeeld onder de aandeelhouders. Vervolgens maak je de sluiting van de vereffening bekend via een nieuwe publicatie in het Belgisch Staatsblad.



Klop aan bij Xerius of je notaris

Is je vennootschap een bv, nv of cv? Dan klop je voor de stopzetting aan bij de notaris.


Gaat het om een VOF of een CommV? Laat Xerius dan de ontbinding en vereffening voor jou publiceren in het Belgisch Staatsblad. Bezorg ons gewoon de tekst, en wij doen de rest.

Stopzetting publiceren



In uitzonderlijke gevallen: stap 5

Zorg voor je personeel

De stopzetting van je zaak is voor je personeel net zo min een pretje als voor jou. Zorg dat het einde niet komt als een donderslag bij heldere hemel, door je sociaal secretariaat tijdig in te lichten.


Heb je een eenmanszaak?

Bezorg je sociaal secretariaat dan een persoonlijke verklaring van stopzetting en een bewijs.


Stel je minstens 5 mensen te werk?

Dan dien je jouw mensen – bovenop de klassieke verbrekingsvergoeding – ook een forfaitaire sluitingsvergoeding te betalen. Deze wordt berekend in functie van hun leeftijd en anciënniteit. In sommige gevallen moet je ook nog eens:

  • een ontwerp voor collectief ontslag opstellen
  • de mening vragen van je werknemersvertegenwoordigers.

Heb je een vennootschap met minstens 20 werknemers?

Dan moet je voor de stopzetting van je zaak de volgende mensen op de hoogte brengen:

  • je werknemers
  • je ondernemingsraad of syndicale afvaardiging
  • de voorzitter van het directiecomité van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg
  • de regionale minister van werkgelegenheid
  • de regionale minister van economie


Maak samen met je boekhouder een schuldenanalyse

Je zet er een punt achter, maar je hebt nog schulden openstaan of afschrijvingen lopen? Bekijk dan met je boekhouder wat de beste oplossing is.


Lijst samen de instanties op waar je nog in het krijt staat. Komen ook mutualiteit en pensioenopbouw voor in je rijtje? Geef deze extra aandacht, want ze staan in voor je sociale bescherming.


Neem bij betalingsmoeilijkheden zeker ook contact op met je sociaal verzekeringsfonds. Je kan misschien een kwijtschelding krijgen van eventuele verhogingen op je kwartaalbijdrage.

Kijktip: de Canvas-reeks “Durven falen”

Het is niet leuk om je zaak de mist te zien ingaan. Maar je tegenslag kan ook de start zijn van een nieuw project. Bekijk hier inspirerende voorbeelden van ondernemers zoals jij, die de kracht vonden om opnieuw te beginnen en een succesvolle weg in te slaan.


Wat gebeurt er na het stopzetten van je zaak?

Na de stopzetting komen nog enkele allerlaatste paperassen en betalingen op jou af.

  1. sociale bijdragen
  2. btw-aangifte
  3. vergunningen
  4. vennootschapsbijdrage
  5. leveranciers en klanten 
  6. je bank

Denk ook aan:





1. Je betaalt je laatste sociale bijdragen en regularisaties.

Het kwartaal na je officiële stopzetting ben je verlost van voorlopige bijdragen. Je krijgt wel nog jaarlijks een regularisatie in de bus, en dat tot 2 jaar na je stopzetting. Dat is een eindafrekening van je sociale bijdragen, gebaseerd op je werkelijke inkomsten. Soms dien je bij te betalen, soms krijg je geld terug.


TIP

reken vooraf uit welke regularisatie voor jou uit de schuif zal komen. Je boekhouder is daarvoor de geknipte man of vrouw. Deze eindafrekening komt trouwens ook jouw kant op wanneer je stopt na pensionering.


Een voorbeeld

Stel, je stopt in 2020 als zelfstandige.


In 2021 krijgt Xerius van de belastingdienst jouw inkomen door van 2019. Je ontvangt dus in 2021 een regularisatie voor 2019, ook al ben je in 2020 gestopt.


In 2022 krijgen we jouw definitieve inkomen door van 2020. Je ontvangt dus in 2022 een regularisatie voor 2020.


In 2023 sturen wij geen regularisatie meer, omdat je in 2021 geen inkomen meer had als zelfstandige. Je was immers gestopt in 2020.


Opgelet: je sociale bijdragen worden altijd berekend op basis van je jaarinkomen. Werkte je in je laatste jaar geen vier kwartalen? Dan wordt je inkomen herberekend op jaarbasis, en betaal je daarop sociale bijdragen.


 




2. Je krijgt de laatste btw-aangifte tussen de kiezen.

Het schrappen van je ondernemingsnummer en btw-nummer bevrijdt jou niet uit de klauwen van de fiscus. Voor het laatste jaar van je activiteit dien je nog steeds een btw-aangifte in te dienen.





3. Zet een punt achter bepaalde vergunningen.

Heb je een vergunning nodig voor je zelfstandige activiteit? Vergeet dan zeker niet om deze eveneens af te sluiten.




4. Betaal je nog een vennootschapsbijdrage?

Het jaar waarin je de vennootschap stopzet ben je misschien verlost van de vennootschapsbijdrage. Wil je weten hoe jouw vork aan de steel zit? De experts van Xerius vertellen het jou met plezier.




5. Verwittig je leveranciers en je klanten.

Het lijkt vanzelfsprekend, maar toch zijn er telkens weer mensen die het vergeten.





6. Verwittig eveneens je bank.

De meeste banken verkiezen een geschreven bericht, per brief of per e-mail. Al zijn er ook banken die een telefoontje voldoende vinden.




Wat kan je nog doen voor je aanvullend pensioen?

Als zelfstandige heb je zelf je pensioenboontjes gedopt. Die inspanningen zijn niet verloren. De opbouw van je aanvullend pensioen kan verder gaan via formules zoals individueel pensioensparen en langetermijnsparen. Het geld dat je stort blijft jou een mooie belastingvermindering opleveren. En later een groter pensioenkapitaal, uiteraard.


Wat er gebeurt met het kapitaal dat je hebt opgebouwd via je huidige contracten? Dat blijft gewoon staan waar het staat: op een rekening op jouw naam, waar het geld 100% van jou is. Het komt jouw richting uit op het juiste moment: wanneer je op pensioen gaat en volop van het leven kan genieten.


Uiteraard valt er een heel boek te schrijven over je pensioen als zelfstandige. Wil je er meer over lezen, dan kan dat met een klik op de knop hieronder.

Meer over je pensioen als zelfstandige

Steun voor een nieuwe start

Het stopzetten van je zaak kan de start zijn van je nieuwe leven. Daarbij kan je op verschillende manieren een duwtje in de rug krijgen.


Wat dacht je van een werkloosheidsuitkering? Die kan je krijgen als je

  1. maximaal 15 jaar lang zelfstandige was
  2. en lang genoeg loontrekkende was voor je op eigen benen ging staan.

De vakbond of een hulpkas kan jou vertellen of jij in aanmerking komt.


Heb je te weinig inkomen om te overleven, en is een uitkering of werk nog niet voor morgen? Dan kan een leefloon – vroeger bekend als het “bestaansminimum” – een oplossing bieden. Dat vraag je aan bij het Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn – maar dat zegt geen kat, iedereen spreekt over het OCMW. Kom jij in aanmerking voor deze steun, die jou helpt om terug een zelfstandig leven te leiden? Dat verneem je door hier te klikken.


Stoppen als zelfstandige is het ideale moment om een cruciale vraag te stellen: wat wil ik in mijn verdere leven? Misschien is het wel tijd voor een complete carrièreswitch. In dat geval is loopbaanbegeleiding een uitstekend idee. Je kan dan zelfs in aanmerking komen voor loopbaancheques. Bij de VDAB vertellen ze jou graag meer.


Ging je zaak over kop, maar weiger je om bij de pakken te blijven neerzitten? Dan kan je – behalve als je een beroepsverbod kreeg opgelegd, bijvoorbeeld wegens fraude – opnieuw starten als ondernemer. Hier lees je enkele inspirerende verhalen van mensen die na een tegenslag weer aanknoopten met het succes.


Ook nuttig om in je adresboekje te noteren: het advies van Dyzo. Hun experts geven wijze raad aan ondernemers die te maken krijgen met een faling.

TIP

Is je zaak stopgezet en heb je nog geen ander statuut, zoals loontrekkende of ambtenaar? Schrijf je dan zeker in als werkzoekende bij de VDAB. Zo blijf je al je sociale rechten behouden.