De pensioenloopbaan

Het aantal loopbaanjaren waarmee je pensioen opbouwt, speelt een belangrijke rol in het pensioenbedrag dat je uiteindelijk zal ontvangen. Als zelfstandige of helper krijg je een pensioen voor elk kwartaal dat je bent aangesloten in hoofdberoep en de bijdragen van een ‘hoofdberoeper’ betaalt. De pensioenloopbaan begint in principe op 1 januari van het jaar waarin je 20 wordt, en beloopt 45 jaar. Heb je voor je twintigste gewerkt en sociale bijdragen betaald als zelfstandige (of helper) of RSZ-bijdragen als werknemer, dan worden deze periodes ook opgenomen in de pensioenloopbaan.

De maximale loopbaanbreuk
De maximale loopbaan waarvoor pensioenrechten worden toegekend bedraagt 45 jaar. Ongeacht het statuut of de combinatie van verschillende statuten, zal altijd rekening gehouden worden met een maximale loopbaanbreuk van 45/45ste.

Hoe geraak je aan 45 loopbaanjaren?

Als zelfstandige geldt elk kwartaal waarvoor sociale bijdragen in hoofdberoep werden betaald, als meewerkende echtgeno(o)t(e) in het maxistatuut of voor bepaalde gelijkgestelde kwartalen. Als zelfstandige in bijberoep worden de kwartalen meegerekend waarvoor minstens evenveel sociale bijdragen als een zelfstandige in hoofdberoep werden betaald. Als werknemer wordt elke tewerkstelling in aanmerking genomen waarvoor je een loon of salaris kreeg en waarop RSZ-bijdragen werden betaald.

De gelijkgestelde periodes

Periodes waarin je niet hebt gewerkt, kunnen worden gelijkgesteld met periodes van beroepsactiviteit en zo meegerekend worden voor de pensioenloopbaan. Voor bepaalde periodes die je wilt gelijkstellen, moeten bijdragen betaald worden. Andere kunnen dan weer kosteloos worden gelijkgesteld.

Studieperiodes

Op aanvraag, en na goedkeuring door het RSVZ, kan je je studiejaren afkopen.

Periode van militaire dienst

De gelijkstelling van de militaire dienst is gratis en wordt automatisch toegekend wanneer je pensioenrechten worden onderzocht. Het statuut (zelfstandige, werknemer of ambtenaar) dat je had voor de militaire dienst of binnen de 180 dagen na het beëindigen ervan, bepaalt in welk pensioenstelsel de gelijkstelling wordt toegekend.

Periode van ziekte en invaliditeit

Periodes van ziekte en invaliditeit kunnen kosteloos gelijkgesteld worden met periodes van activiteit.

Voortgezette verzekering

Wie – gewild of ongewild – een punt zet achter zijn zelfstandige activiteiten en geen andere beroepsactiviteit begint, verliest zijn sociale rechten. Daarom kan je als zelfstandige de ‘voortgezette verzekering’ aanvragen en daarmee je sociale rechten voor maximaal twee jaar behouden. Je moet hiervoor wel bijdragen betalen.

Wat met een gemengde loopbaan?

Heb je tijdens je beroepsloopbaan activiteiten uitgeoefend onder verschillende statuten (zelfstandige, werknemer, ambtenaar)? Dan heb je in principe recht op een pensioen in elk van deze pensioenregelingen. Elke pensioeninstelling zal je pensioenrechten in haar regeling onderzoeken om tot een definitieve pensioenbeslissing te komen. Men houdt hierbij rekening met bepaalde cumulatieregels en de maximale loopbaanbreuk.

Een voorbeeld
Stel dat je een loopbaan hebt van 25/45ste als werknemer. Tien jaar lang heb je je werk als werknemer gecombineerd met een zelfstandige activiteit in bijberoep, waarvoor je minstens evenveel sociale bijdragen hebt betaald als een zelfstandige in hoofdberoep. Daarna werkte je nog vijftien jaar als zelfstandige in hoofdberoep.
Voor al deze jaren heb je in principe pensioenrechten opgebouwd, maar de som van de loopbaanbreuken bedraagt 50/45ste. Dat is vijf jaar meer dan de maximale loopbaanbreuk. Dan wordt het beginsel van de ‘eenheid van loopbaan’ toegepast. De vijf ‘overtollige jaren’ met het laagste pensioenrecht, worden van de loopbaanbreuk afgetrokken.

Het principe van eenheid van loopbaan zal afgeschaft worden voor pensioenen die ingaan vanaf 1 januari 2019 of later. Vanaf dan zal werken na een loopbaan van 45 jaar wel nog extra pensioenrechten opleveren.