Wat is een vrij beroep?

Het antwoord op deze vraag is niet zo eenvoudig. Een exacte definitie of een volledige lijst van vrije beroepen bestaat immers niet.
Een zelfstandige met een vrij of intellectueel beroep, levert hoofdzakelijk intellectuele diensten of goederen die niet als handelsdaad of ambachtelijke activiteit kunnen worden omschreven.

Enkele eigenschappen van een vrij beroep:

  • handelt in het belang van de klant en de gemeenschap
  • zijn vaak onderworpen aan een deontologische code en specifieke wetgeving die in het beroepsstatuut werd vastgelegd
  • de beoefenaar draagt persoonlijke verantwoordelijkheid.

Een beoefenaar van een vrij beroep oefent meestal geen handelsactiviteiten uit. Dat betekent dat hij door het ondernemingsloket in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) zal worden ingeschreven als ‘niet-handelaar’. Niet-handelaars moeten geen basiskennis bedrijfsbeheer of beroepskennis aantonen bij het ondernemingsloket. De Orde of het Instituut dat de erkenning toekent, zal controleren of de zelfstandige geschikt is om zijn of haar vrij beroep uit te oefenen.

Niet alle ‘niet-handelsondernemingen’ zijn vrije beroepen. En omgekeerd zijn niet alle vrije beroepen ‘niet-handelsondernemingen’.
Vastgoedmakelaar is een vrij beroep, maar ook een handelsonderneming. Een vastgoedmakelaar moet dus bij de inschrijving bij het ondernemingsloket wel basiskennis bedrijfsbeheer bewijzen en zal worden ingeschreven in de KBO als handelaar. Een onthaalmoeder is dan weer een niet-handelaar, maar toch geen vrij beroep.

Deze beroepen worden in principe beschouwd als vrije beroepen:

  • boekhouder, accountant, bedrijfsrevisor, belastingsconsulent,
  • architect, landmeter, vastgoedmakelaar,
  • advocaat, notaris, deurwaarder,
  • dokter, geneesheer-specialist, tandarts, medisch laboratorium, ziekenvervoer, paramedicus,
  • kinesitherapeut, fysiotherapeut, dierenarts, apotheker.

Voor sommige vrije beroepen verbiedt het beroepsinstituut dat de beoefenaar van het beroep handelsactiviteiten uitoefent, zoals bijvoorbeeld:

  • advocaat
  • notaris
  • gerechtsdeurwaarder
  • boekhouder
  • boekhouder-fiscalist
  • accountant
  • belastingsconsulent
  • bedrijfsrevisor