Zelfstandig boekhouder of accountant worden: alles wat je moet weten

De finesses van de fiscaliteit ken je als geen ander. Je weet uiteraard ook dat je financiële kennis van pas zal komen bij de opstart als ondernemer. En toch: om zélf zelfstandig boekhouder of fiscalist te worden, dien je rekening te houden met nog tal van andere zaken. Dit handige overzicht helpt je snel verder.


1. Erkenning via stage

Bezig met je stage, of zelfs al achter de rug? Ideaal, sla deze stap dan gerust over.


In het andere geval: om te starten als zelfstandige, heb je eerst een officiële erkenning nodig. Die krijg je als je geregistreerd bent bij je beroepsinstituut:

  • Als boekhouder: het BIBF (Beroepsinstituut van Boekhouders en Fiscalisten)
  • Als accountant: het IAB (Instituut van de Accountants en Belastingconsulenten).

In beide gevallen betekent dit dat je je diploma aanvult met een stevige stage. Als stagiair kies je al je zelfstandig statuut: hoofd- of bijberoep (zie stap 2). Aan het eind wacht je een pittig eindexamen, waarna je officieel erkend bent als zelfstandige.



2. Kies je statuut en ondernemingsvorm

Heel wat zelfstandige boekhouders beginnen in bijberoep, terwijl ze nog als loontrekkende of ambtenaar werken. Een logische keuze, want zo krijg je de tijd en ruimte om een klantenbestand op te bouwen.


Onmiddellijk in hoofdberoep starten kan natuurlijk ook. Neem je een volledig klantenbestand van een boekhouder die met pensioen gaat? Of kan je al starten met enkele klanten en je activiteiten verder uitbouwen? Zorg in dat geval zeker voor goede communicatie én dienstverlening – mond-tot-mondreclame werkt in deze wereld nog het best!

Nog een knoop om vooraf door te hakken: start je als eenmanszaak of in een vennootschap? Vanuit je eigen expertise reken je uit wat voor jou financieel het interessantst is.



3. Schrijf je in als zelfstandige

Om je in schrijven, ga je even langs in een ondernemingsloket in je buurt. Een eenmanszaak kan je online inschrijven. Boekhouders of accountants horen tot de vrije beroepen, maar moeten wel btw aanrekenen. Bij je inschrijving kan je dus ook meteen je btw-nummer aanvragen.


Een vrij beroep inschrijven, zoals boekhouder of accountant, is bij Xerius gratis.

Gelijktijdig met je inschrijving regel je de aansluiting bij het sociaal verzekeringsfonds. Elke drie maanden betaal je dan sociale bijdragen. In ruil bouw je rechten op, zoals kraamgeld, kinderbijslag, pensioenen, terugbetaling van gezondheidszorg enzovoort. Lees alles over sociale bijdragen.



4. Check je beroepsvereniging(en)

Je wordt sowieso lid van het BIBF of het IAB (zie stap 1), maar vergeet niet dat er nog tal van andere beroepsorganisaties zijn. In een continu veranderend fiscaal landschap blijf je mee dankzij opleidingen via je sectorvereniging.


Ontdek alle erkende beroepsverenigingen voor boekhouders of de beroepsverenigingen voor accountants.



5. Vergeet je verzekeringen niet

Als zelfstandige zijn enkele verzekeringen verplicht, andere zijn dan weer aanraders. Informeer zeker eens bij je beroepsvereniging. En lees vooraf eens de blogpost hieronder met een duidelijk overzicht.


Meer info? Deze verzekeringen sluit je af als zelfstandige.