Een mooie euro bijverdienen? Start als zelfstandige in bijberoep!

België is het land van bier, chocolade en zelfstandigen in bijberoep. Liefst een kwart miljoen landgenoten beschikken over een mooie bijverdienste door hun hobby of passie te verzilveren. Kriebelt het ook bij jou om de stap te zetten? Dan kunnen wij jou alvast geruststellen: het is echt makkelijk om te starten in bijberoep!

Nuttig om in je achterhoofd te houden

  • Je kan zelf niet kiezen of je start in hoofdberoep of in bijberoep. Je statuut hangt af van je situatie.
  • Starten als zelfstandige in bijberoep is eenvoudig en goedkoop.
  • Je kan in bijberoep zoveel verdienen als je wil. Sterker nog: je kan meer verdienen dan in hoofdberoep.
  • Starten als zelfstandige in bijberoep doe je via Xerius Ondernemingsloket.



Een woordje uitleg over starten als zelfstandige in bijberoep

Je komt aan de start…

…met een onderneming, om man en paard te noemen. Met andere woorden: je kan geen zelfstandige worden zonder een eenmanszaak of een vennootschap op te richten. Uiteraard kiezen de meeste zelfstandigen in bijberoep voor een eenmanszaak. Daarom leggen we hier de focus op die eerste ondernemingsvorm.


Meer weten over een onderneming starten? Hier lees je er alles over.


…als zelfstandige…

Zoals het woord al zegt, ben je je eigen baas. “Vrijheid, blijheid” is je motto. Er is dus ook geen baas die je RSZ-bijdragen en bedrijfsvoorheffing voor zijn rekening neemt. Je dopt al je boontjes zelf, van inkomen over sociale bijdragen tot belastingen. Daarbij geeft Xerius jou alle nodige ondersteuning.


…in bijberoep

Je statuut is geen knoop die je zelf kan doorhakken, maar hangt af van je situatie. Zo kan je enkel zelfstandige worden in bijberoep indien je ook een hoofdberoep hebt. Verkeer jij in dat geval? Dat ga je makkelijk na met de onderstaande vakjes:

  • je werkt minstens 50% als werknemer;
  • of je werkt minstens 50% als ambtenaar buiten het onderwijs;
  • of je presteert minstens 60% van een voltijds uurrooster als leerkracht met een vaste benoeming;
  • of je presteert minstens 50% van een voltijds uurrooster als leerkracht zonder een vaste benoeming;
  • of je bent op brugpensioen (SWT) of ontvangt een werkloosheidsuitkering;
  • of je krijgt een ziekte- of arbeidsongeschiktheidsuitkering als loontrekkende.

Heb je een vakje aangekruist? Dan word jij zelfstandige in bijberoep. Ben je niet helemaal zeker van je zaak? Dan geven wij jou graag uitsluitsel.

Contacteer Xerius



Voorbeelden van zelfstandigen in bijberoep

  • Johan, een ambtenaar met een vlotte pen, werkt na zijn uren als zelfstandig copywriter.
  • Karel werkt al 20 jaar bij een grote meubelfabriek. In het weekend doet hij schrijnwerkerij voor eigen klanten.
  • Peter werkt als accountant bij een “big five” consultancy company. In zijn vrije tijd doet hij de boekhouding van zijn zelfstandige vrienden.




Misverstanden over starten in bijberoep

“Ik wil helemaal geen eenmanszaak beginnen. Ik wil gewoon een zelfstandig bijberoep opstarten”.

Helaas, dat zal niet lukken. Je kan simpelweg niet zelfstandig worden zonder een onderneming op te richten. Maar dat hoeft helemaal geen vennootschap te zijn, dat lukt ook met een eenvoudige eenmanszaak. Sla je echt munt uit je passie of je hobby, en draaien de zaken als een tierelier? Dan kan je switchen naar een vennootschap, om belast te worden in de vennootschapsbelasting in plaats van de personenbelasting. En dat scheelt fiscaal een stevige slok op de borrel.


Maar we geven het grif toe: bij de start heb je geen glazen bol, die jou toon hoe goed je zaak zal boeren. Daarom kan je beter starten als eenmanszaak. Doorgroeien naar een vennootschap komt dan eventueel later wel.


“Als bijberoeper moet ik geen btw aanrekenen”.

Helaas bis. Het criterium is niet bijberoep of hoofberoep, maar wel het feit of je een activiteit uitoefent die valt onder de btw-regeling. En dat is voor de overgrote meerderheid van zelfstandigen het geval.


De medaille heeft gelukkig ook een voorzijde. In feite betaal jij geen btw als zelfstandige. Je bent eerder een doorgeefluik: je rekent btw aan aan je klanten en stort deze vervolgens door aan de fiscus. De btw die je als zelfstandige zelf betaalt op je aankopen, mag je daarvan aftrekken.


Hou je de activiteit in bijberoep beperkt, en blijft je omzet onder de kaap van € 25.000? Dan kan je vrijstelling van btw krijgen. Je rekent dan geen btw aan aan je klanten en stort deze dus ook niet door. Dat scheelt jou een hele hap administratie. Deze medaille heeft helaas ook een achterzijde: de btw op je eigen aankopen kan je niet terugkrijgen.


“In bijberoep mag ik niet meer verdienen dan met mijn job als werknemer”.

Joost mag weten waar dat gerucht vandaan komt. Er bestaat helemaal geen plafond voor je inkomsten uit bijberoep. The sky is the limit. Zolang je actief blijft als loontrekkende, blijf je ook zelfstandige in bijberoep.


Je inkomen heeft wel een impact op je sociale bijdragen. Die stijgen immers samen met je inkomen.


“Als zelfstandige in bijberoep heb ik geen boekhouder nodig”.

Laat ons de stelling anders formuleren: als zelfstandige in bijberoep is een boekhouder niet verplicht. Je kan alle administratieve formaliteiten immers zelf bolwerken. Hou er wel rekening mee dat je in dat geval veel hooi op je vork neemt. En vooral: dat elk foutje in je boekhouding kan worden afgestraft met boetes en belastingen. Kiezen voor een boekhouder is daarom kiezen voor een gerust gemoed. Ontdek hier hoe je een boekhouder vindt die bij je past.





Bijberoep starten: de administratieve formaliteiten

Voor je verplichte wettelijke registratie als zelfstandige ben je van harte welkom bij Xerius Ondernemingsloket. Onze experts wassen dan de volgende varkentjes voor jou:

  1. de inschrijving van je eenmanszaak in de Kruispuntbank van Ondernemingen. De KBO kent jou dan een ondernemingsnummer toe. Dat kan je perfect vergelijken met de identiteitskaart van je zaak.
  2. btw nummer aanvragen. Ons Ondernemingsloket laat je ondernemingsnummer vervolgens activeren als btw-nummer. Het btw-kantoor voegt dan de letters “BE” toe aan je nummer. Dit nummer heeft als doel om het innen en doorstorten van de btw vlot te laten verlopen. Daarom moet het op alle documenten van je zaak vermeld 
  3. je aansluiting als zelfstandige. Je bent dan sociaal beschermd als zelfstandige. De sociale bijdragen betaal je elk kwartaal aan Xerius. Wij storten het geld nog dezelfde dag door aan de overheid.
  4. de aanvraag van eventuele vergunningen. Denk maar aan een eetwarensvergunning of alcoholvergunning, om enkele vaak voorkomende voorbeelden te geven. Let wel: sommige exemplaren moet je in hoogsteigen persoon aanvragen. Klop zeker ook eens aan bij je gemeente, je beroepsvereniging of federatie.
Start je zaak op

Wat je zelf nog moet doen bij je opstart

Open een bankrekening op naam van je zaak. Zo blijven je zakelijke verrichtingen strikt gescheiden van je persoonlijke uitgaven.



Wat zijn de kosten van een zelfstandige in bijberoep?

“There is no such thing as a free lunch”, zegt men in het Engels. Dat is ook zo voor je loopbaan als zelfstandige in bijberoep. Elke stap dichter bij het realiseren van je droom brengt ook enkele kosten met zich mee – al vallen die gelukkig reuze mee.


Uiteraard gaat het leeuwendeel van je budget naar de dagelijkse werking van je zaak. Hier en daar duiken er nog wat extra kosten op, zoals je kan zien in deze bloemlezing.




1. Eenmalige kosten

Je verhaal begint met het opstarten van een eenmanszaak. Daar tel je € 157,05 voor neer. De kosten voor een vennootschap – waar toch wat meer werk komt bij kijken – lopen al snel op tot € 1.500.




2. Je sociale bijdragen

Inderdaad, ook als zelfstandige in bijberoep betaal je sociale bijdragen. Deze dienen niet voor jouw sociale bescherming – die geniet jij immers via je werkgever – maar ter ondersteuning van zelfstandigen die het minder breed hebben.


Dat mooie gebaar van solidariteit komt neer op 20,5% van je netto belastbaar jaarinkomen (je omzet min je beroepskosten). De precieze berekening is een prachtig staaltje van hogere algebra. Hier lees je er meer over.


Je sociale bijdragen stort je elk kwartaal, dus vier keer per jaar. De eerste vier kwartalen zal je de minimumbijdrage van € 82,05 neertellen. Dat is logisch, want in het eerste jaar van je activiteit kan je nog geen cijfers voorleggen. Kom je uiteindelijk uit op een inkomen van minder dan € 1.588,18 per jaar? Dan vallen de sociale bijdragen weg.




3. Ook de provincie wil een stukje van de koek

Daarom ontvang je elk jaar een aangifteformulier en een factuur . Hoe meer vierkante meter je bedrijf telt, des te hoger de rekening. Het tarief verschilt per provincie, met Oost-Vlaanderen (€ 125) en Vlaams-Brabant (€ 0) als uitschieters in beide richtingen. Voor alle duidelijkheid: de belasting is ook van toepassing als je thuis werkt of bij de klant.




4. Over belastingen en de oplossing: kosten maken

Het inkomen van je eenmanszaak wordt opgeteld bij het inkomen uit je hoofdberoep. Als je goed boert, kan je in de hoogste schijven belanden, waar je 40 of 50% van je inkomen afdraagt. Onkosten maken in je eenmanszaak is dan de oplossing. Die kan je immers aftrekken van je inkomen als zelfstandige, waardoor je kan zakken naar een lagere belastingschijf. Het spreekt voor zich dat deze beroepskosten moeten passen bij de activiteit van je zaak. Wat kan en niet kan lees je in dit artikel. Of beter nog: stel de vraag aan je boekhouder. Dan ben je helemaal zeker.




5. Je ontsnapt niet aan sommige verzekeringen

Zo ben je ook als zelfstandige in bijberoep verplicht om een brandverzekering te nemen voor het pand waarin je zaak gevestigd is. Geen must, maar wel van harte aanbevolen: een bescherming voor eventuele dure machines waarmee je werkt.


Zie je de bomen niet door het verzekeringsbos? Dan kan je terecht bij de Xerius verzekeringsbuddy, de handige tool van Xerius die jou toont welke risico’s jij loopt. Ook je verzekeringsagent geeft jou graag alle gewenste informatie.




6. Je laatste kostenpost als zelfstandige in bijberoep: je boekhouder.

Je hebt enigszins in de hand wat je neertelt voor zijn diensten. Doe je zelf een deel van de administratie? Dat scheelt al flink in de kosten. Als je er bovendien een eenvoudig bijberoep op nahoudt, dan spring je al een heel eind met enkele honderden euros boekhoudkosten.





De voordelen van zelfstandige in bijberoep

Je behoudt de privileges van een loontrekkende

Vakantie, bescherming bij arbeidsongeschiktheid, je wettelijke pensioenopbouw, ziekte-uitkering, ... Door te starten als zelfstandige in bijberoep behoud je al deze rechten uit je statuut als loontrekkende. Je profiteert dus echt van het beste van beide werelden..


Je gaat van start zonder risico

Heb je een idee om te ondernemen, maar voel je nog wat koudwatervrees? Dan is je bijberoep het ideale testparcours. Je stelt je businessplan op de proef zonder risico te nemen en je krijgt de tijd om je netwerk op te bouwen. Sprokkel je graag extra inspiratie? Met een Business Model Canvas maak je jouw plannen concreter dan ooit.


Je krijgt een extra inkomen

Extra geld in je portemonnee – dat is misschien wel het interessantste voordeel van allemaal. Hoeveel jij precies zal incasseren? Dat kan je prima inschatten op basis van een goed uitgewerkt business plan. Het doel is om minstens break-even te draaien. Je ondernemingsvorm – eenmanszaak of vennootschap – bepaalt dan mee hoeveel belastingen je betaalt.


Je kan deeltijds gaan werken

Eist je bijberoep meer tijd op dan voorzien? Dan heeft jouw werkgever misschien wel oren naar deeltijds werk. Je werkt dan bijvoorbeeld 20% minder, maar je nettoloon vermindert niet met 20%, omdat je in een lagere belastingschaal terechtkomt.


Wees wel loyaal en breng je werkgever op de hoogte van je plannen. Wil je een gelijkaardige activiteit opstarten als je baas? Lees dan aandachtig je arbeidsovereenkomst. Misschien staat daar wel een concurrentiebeding in...





Misschien vraag je je dit nog af?

  • Wat als ik mijn job als werknemer verlies?

    “Panta rhei” wisten de Griekse filosofen al: alles stroomt, er zijn geen zekerheden in het leven. Verlies jij je werk, dan zijn er twee mogelijkheden:

    1. heb je recht op een werkloosheidsuitkering? Dan kan je zelfstandige blijven in bijberoep. Een tip: vraag bij de RVA naar de precieze voorwaarden, zodat je jouw uitkering niet op het spel zet.
    2. krijg je geen werkloosheidsuitkering? Dan wordt je zelfstandige activiteit je hoofdberoep.
  • Kan ik starten als zelfstandige als ik werkloos ben?

    Inderdaad, dat kan. Sterker nog: de overheid stimuleert werkzoekenden om het heft in eigen handen te nemen. De maatregel “Springplank naar zelfstandige” laat jou toe om als werkloze te starten in bijberoep, en intussen nog een jaar uitkeringen te ontvangen.


    Na dat jaar word je dan zelfstandige in hoofdberoep. Blijkt een carrière als zelfstandige toch niets voor jou? Dan zet je de activiteit gewoon stop.


    Deze springplankregeling vraag je aan bij de RVA. Op hun website lees je alles over de precieze voorwaarden. Die komen in grote lijnen hierop neer:

    • vraag je een uitkering aan? Informeer dan je uitbetalingsinstelling over de start van je bijberoep. Ontvang je al uitkeringen? Breng je uitbetalingsinstelling dan op de hoogte vóór je opstart als zelfstandige. Laat je dit niet tijdig weten, dan kan je de uitkeringen verliezen.
    • ben je loontrekkende? Dan mag je geen ontslag nemen, enkel en alleen om van deze maatregel te kunnen genieten.
    • de voorbije zes jaar oefende je jouw toekomstige bijberoep niet uit als hoofdberoep.
    • je activiteit wordt niet door derden uitgeoefend, bijvoorbeeld door iemand aan te werven met een contract of via onderaanneming.

    Krijg je de goedkeuring van de RVA? Dan klop je daarmee aan bij je sociaal verzekeringsfonds, zodat je kan aansluiten in bijberoep.

  • Mag ik de hulp van iemand anders inschakelen?

    De partner waarmee je gehuwd bent of wettelijk samenwoont mag gerust een handje toesteken. Voor feitelijk samenwonende is de situatie net iets anders, want dan sluit je partner aan als zelfstandige helper. Zo kan hij of zij de administratie van jouw schouders nemen. Je eenmanszaak hoort zo’n beetje bij het huishouden, en jullie mogen de taken daarin verdelen.


    Heeft je partner een job of krijgt hij/zij een uitkering? Dan beschouwt de wet hem of haar niet als zelfstandige, waardoor een aansluiting niet nodig is. Zonder job of uitkering is dat dus wel het geval.


    De kaarten liggen anders wanneer je een vennootschap opstart. Dan moet je partner een functie hebben in de vennootschap om mee te mogen werken. Mede-zaakvoerder of werkend vennoot ligt dan voor de hand.

  • Kan ik mijn interimcontract combineren met een bijberoep?

    Dat kan, onder de volgende voorwaarden:

    • Je staat minstens halftijds onder contract en presteert in één kwartaal minstens 235 uren.
    • Je hebt de allereerste dag van je bijberoep een contract als loontrekkende.
    • Ook de laatste dag van het kwartaal moet je minstens halftijds onder contract staan.

    Is dat niet het geval? Dan sluit je aan in hoofdberoep.


    Neem bijvoorbeeld het geval van Thomas. Hij doet al jaren regelmatige opdrachten voor een interimkantoor. Is er geen werk, dan zit hij thuis en wijdt hij zich aan zijn passie: interieurdecoratie.

    Een goede vriend vraagt hem om zijn nieuwe loft in te richten. Daarom wil Thomas starten in bijberoep. Hij schrijft zich in als zelfstandige op 5 juli, de dag waarop hij met de werken begint.

    Zijn volgende voltijds interimwerk begint pas op 19 juli. Op de allereerste dag van zijn bijberoep heeft Thomas dus geen contract als loontrekkende. Daarom wordt hij voor het kwartaal van juli tot september beschouwd als zelfstandige in hoofdberoep – ook al werkt hij de rest van het kwartaal weer via interim.

  • Wanneer ben ik een zelfstandig helper?

    Dat is het geval wanneer je het ondernemingshoofd van een eenmanszaak helpt of vervangt. Je doet dit zonder een arbeidsovereenkomst af te sluiten, dus als zelfstandige. Je kan zowel in hoofdberoep als in bijberoep helper zijn.


    Het ondernemingshoofd van de eenmanszaak hoeft geen familie van jou te zijn. Is je zaak gevestigd in Brussel of Wallonië, en wil jij ondernemersvaardigheden aantonen? Dan is die familieband wel vereist.


    Aansluiten als helper is verplicht in de volgende gevallen:

    • je bent ouder dan 20 jaar of gehuwd;
    • je bent geen student meer met recht op Groeipakket (de vroegere kinderbijslag );
    • je werkt regelmatig als zelfstandige, met een totaal van meer dan 90 dagen per jaar.

    Je kan geen helper zijn in een vennootschap. Werk je daar zonder arbeidsovereenkomst? Dan ben je een werkende vennoot. Ook dan moet je als zelfstandige aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds..

  • Mag ik thematisch verlof nemen en tegelijk zelfstandige zijn in bijberoep?

    Neem je voltijds ouderschapsverlof, voltijds verlof voor medische bijstand of voltijds palliatief verlof? Dan krijg je daarvoor een uitkering. De sociale zekerheid beschouwt deze uitkering als een “volwaardig statuut” en houdt een bijdrage af. Daarom sluit je aan in bijberoep wanneer je start als zelfstandige. Je sociale bijdragen zijn dan puur “solidariteitsbijdragen”.


    Neem het zekere voor het onzekere: pols bij de instelling die je uitkering uitbetaalt of je een zelfstandige activiteit mag starten. Doe je dat niet, dan kan je de uitkering verliezen. In dat scenario heb je geen volwaardig statuut meer, waardoor je zelfstandige activiteit automatisch je hoofdberoep wordt. Dan moet je de minimumbijdrage als zelfstandige in hoofdberoep betalen om in orde te blijven met de sociale zekerheid.


    Neem je deeltijds thematisch verlof? Dan bestaat de kans dat je geen uitkering krijgt wanneer je zelfstandig bent in bijberoep. Klop ook in dat geval aan bij je uitbetalingsinstelling, zodat je geen enkel risico neemt.


    Een uitkering voor loopbaanonderbreking of tijdskrediet is geen thematisch verlof. Het gaat dus niet om “volwaardige statuten”, waardoor je niet kan starten in bijberoep.