Amper één op de acht zelfstandigen werkt nooit op feestdagen

Een feestdag in je agenda betekent als zelfstandige niet automatisch een vrije dag. Maar liefst 81% van de Belgische zelfstandigen werkt minstens af en toe op feestdagen. En ook wie thuisblijft, laat het werk niet altijd los. Voor twee op de drie ondernemers betekent thuisblijven vaak gewoon verder werken.

Dat blijkt uit een onderzoek van Xerius bij 2.282 Belgische ondernemers.

Wanneer voelt een vrije dag écht als vakantie?

Een paar uur vrij tussen twee afspraken? Voor 14% van de zelfstandigen voelt dat al als vakantie. Bij een volledige dag zonder werkverplichtingen stijgt dat aandeel tot 36%. Een lang weekend geeft 42% van de ondernemers een vakantiegevoel.

En langer vrij nemen? Dat maakt verrassend weinig verschil. Een week vakantie voelt voor 51% als echte vakantie. Bij meerdere weken loopt dat percentage op tot amper 54%.

Opvallend, want bijna negen op de tien ondernemers (86%) beseffen hoe belangrijk vakantie is om nieuwe energie op te doen.

Even weg van huis, even weg van je werk

Waar je vakantie doorbrengt, lijkt minstens zo belangrijk als hoelang je vrij neemt.
Bijna acht op de tien zelfstandigen (79%) ervaren een verblijf van meerdere dagen in het buitenland als echte vakantie. Een paar dagen elders in België geeft 51% dat gevoel. Wie thuisblijft zonder te werken, ervaart veel minder vaak dat vakantiegevoel: amper 36%.

Herkenbaar? Thuis ligt het werk vaak letterlijk binnen handbereik. Nog snel een mail beantwoorden, een klant terugbellen of wat administratie afwerken. Voor je het weet, is je vrije dag alweer voorbij.

Vijf tips om écht van je vrije dagen te genieten

Je zaak vraagt aandacht, ook wanneer je er even tussenuit wil. Met een goede voorbereiding maak je het jezelf gemakkelijker om het werk los te laten.

1. Plan je vrije dagen zoals je klantafspraken. Zet je feestdagen en vakanties voor 2027 nu al in je agenda. Zo voorkom je dat die dagen ongemerkt vollopen.
2. Laat je klanten weten wanneer je er niet bent. Stel een afwezigheidsmelding in, pas je voicemail aan en vertel wanneer je opnieuw bereikbaar bent.
3. Regel een back-up. Spreek met een collega-zelfstandige of medewerker af wie dringende zaken opvangt. Misschien kan je later hetzelfde voor hen doen.
4. Verander even van omgeving. Een paar dagen ergens anders helpen je om letterlijk afstand te nemen van je werk.
5. Rond je administratie vooraf af. Denk aan openstaande facturen, je btw-aangifte en je sociale bijdragen. Zo hoef je er tijdens je vakantie niet mee bezig te zijn.

Want af en toe afstand nemen van je zaak geeft je ook de ruimte om er daarna weer met frisse energie tegenaan te gaan.

Over het onderzoek: Xerius bevroeg tussen 22 april en 20 mei 2026 in totaal 2.282 Belgische ondernemers. De resultaten werden gewogen op gewestniveau, zodat ze representatief zijn voor ondernemers in België. De foutenmarge bedraagt 2,04%.