Twee op de drie zelfstandigen: “Thuisblijven betekent vaak gewoon verder werken”
Antwerpen, 10 november 2026 – Morgen is het Wapenstilstand, maar voor de meeste zelfstandigen wordt het geen echte vrije dag. Amper één op de acht Belgische ondernemers (12%) zegt niet op feestdagen te werken. 81% doet dat wel, op zijn minst af en toe. En wie thuisblijft, is daarom nog niet vrij: twee op de drie (67%) zeggen dat thuisblijven vaak gewoon verder werken betekent. Dat blijkt uit onderzoek van Xerius bij 2.282 ondernemers. Wat hen wél het gevoel geeft echt vrij te zijn? Afstand: acht op de tien voelen zich pas echt op vakantie bij een verblijf van meerdere dagen in het buitenland.
Uit Xerius-onderzoek blijkt dat zelfstandigen minder vakantie nemen. Twee derde (67%) zegt ook door het ondernemerschap kortere vakanties te nemen. Toch beseffen bijna negen op de tien ondernemers (86%) dat vakantie belangrijk is om te herbronnen of te deconnecteren. Alleen voelt een vrije dag voor hen lang niet altijd als vrij.
Een vrije dag is nog geen vrij gevoel
Een op de zeven (14%) beschouwt een paar uur vrij al als vakantie. Een volledige dag zonder werkverplichtingen geeft meer dan een op de drie (36%) een echt vakantiegevoel. Bij een lang weekend stijgt dat tot meer dan vier op de tien zelfstandigen (42%).
“Voor meer dan een op de drie zelfstandigen voelt een dag zonder werkverplichtingen al als vakantie. Toch werken acht op de tien af en toe op feestdagen. Voor een op de zeven voelt zelfs een paar uur vrij al als vakantie”
Youssef Deconinck woordvoerder van Xerius
Een week vrij geeft ongeveer de helft van de ondernemers (51%) een vakantiegevoel. Een vakantie van enkele weken doet nauwelijks beter: 54%.
Echt vrij voelen vraagt afstand
Waar ondernemers naartoe gaan, weegt zwaarder door dan hoe lang ze vrij nemen. Acht op de tien (79%) ervaren een verblijf van meerdere dagen in het buitenland als een echte vakantie, terwijl de helft (51%) dat gevoel krijgt bij enkele dagen op een andere plek in België. Thuisblijven zonder werkverplichtingen geeft slechts 36% een vakantiegevoel.
“Een vrije dag is voor een zelfstandige niet automatisch vakantie. Ook op feestdagen blijft de continuïteit van de zaak belangrijk. Letterlijk afstand nemen kan helpen om los te komen van het werk. Acht op de tien zelfstandigen ervaren een verblijf van meerdere dagen in het buitenland als een echte vakantie. Voor twee op de drie betekent thuisblijven vaak gewoon verder werken”
Youssef Deconinck woordvoerder van Xerius
Vijf tips om écht vrij te zijn
Xerius geeft zelfstandigen vijf tips om hun vrije dagen ook echt vrij te maken:
- Plan vrije dagen zoals klantafspraken. Zet feestdagen en vakanties voor 2027 nu al in je agenda, dan worden ze niet stilletjes opgevuld.
- Laat het je klanten weten. Gebruik een afwezigheidsmelding, pas je voicemail aan en zeg vooraf wanneer je weer bereikbaar bent. De meeste klanten respecteren dat.
- Regel een back-up. Spreek met een collega-zelfstandige of medewerker af wie dringende zaken opvangt, en ruil die dienst onderling.
- Ga echt weg, ook als het kort is. Een paar dagen ergens anders laadt meer op dan een week thuis tussen je werkspullen.
- Werk je administratie af vóór vertrek. Denk aan btw-aangifte, sociale bijdragen en openstaande facturen, zodat je onderweg niet hoeft in te loggen.
Over het onderzoek
De steekproef bestaat uit 2.282 Belgische ondernemers die tussen 22 april en 20 mei 2026 deelnamen aan een online kwantitatieve studie. De vragenlijst duurde gemiddeld 23 minuten en de resultaten werden gewogen op gewestniveau, zodat ze representatief zijn voor ondernemers in België. De foutenmarge blijft beperkt tot 2,04%.
De respondenten zijn licht overwegend vrouwelijk (53% tegenover 47% mannen) en komen vooral uit Vlaanderen (ongeveer 57%), gevolgd door Wallonië (30%) en Brussel (13%). De meeste ondernemers zijn tussen 36 en 65 jaar oud en wonen samen met hun partner, vaak met thuiswonende kinderen. De steekproef bevat zowel beginnende als ervaren zelfstandigen, met een duidelijke aanwezigheid van ondernemers met meer dan 10 jaar ervaring; de tertiaire sector is het sterkst vertegenwoordigd, gevolgd door de quartaire sector. Voor 42% speelde familieachtergrond of opvoeding een rol in de keuze om zelfstandig ondernemer te worden.
Over Xerius
Xerius ondersteunt de opstart, wijziging en stopzetting van een onderneming. Xerius brengt onder meer de administratieve stappen voor startende zelfstandigen in orde. Xerius berekent ook de sociale bijdragen in opdracht van de overheid en adviseert zelfstandigen over hun plichten en rechten.
Vanuit 12 kantoren neemt Xerius deze taak ter harte, voor meer dan 250.000 zelfstandigen en 165.000 vennootschappen.
Ook in jou schuilt een ondernemer. Doe er iets mee op Xerius.be
Voor meer informatie (niet voor publicatie, enkel voor de pers):
Wavemakers PR – Tine De Keersmaker, tine@wavemakers.eu, 0470 98 12 99