Een kwart van alle zelfstandigen werkt bijna dagelijks tijdens de vakantie.

Werk jij ook tijdens je vakantie?

Het is een cijfer om van te duizelen. Een kwart van alle zelfstandigen werkt bijna dagelijks tijdens de vakantie. Zes op de tien van jouw collega's nemen hun laptop mee naar zonnige oorden. Bij 70 procent van de ondernemers duurt het meerdere dagen voor ze zich in vakantiemodus voelen.

Klinkt herkenbaar, zeg je? Dat is geen toeval, bewijst een onderzoek van Xerius bij meer dan tweeduizend Belgische ondernemers. De voornaamste conclusie van de studie: zelfstandigen willen op reis heel graag deconnecteren, maar kunnen hun zaak moeilijk thuis laten.

De laptop reist mee

Even snel een mail beantwoorden. Gauw een klant terugbellen. Hoe staat het met dat dossier? Voor veel zelfstandigen zijn zulke werkmomenten ook tijdens de vakantie dagelijkse kost. Liefst 58 procent stopt de laptop mee in de koffer. Een zelfstandige op de tien werkt zelfs elke dag op verlof. Slechts 15 procent zegt op bestemming helemaal nooit te werken.

Echt ontspannen kost tijd

Is de zelfstandige niet aan het werk? Dat betekent nog niet dat het hoofd meteen vrij is. Veel van jouw collega's blijven in gedachten bezig met klanten, deadlines en lopende dossiers.

Het gevolg: bij zeven op de tien ondernemers duurt het meerdere dagen om in vakantiemodus te belanden. De helft van alle zelfstandigen heeft het lastig om op reis te ontspannen. En het pijnlijkste cijfer van allemaal: 39 procent geeft aan vaker ziek te zijn tijdens een vakantie.

Het gezin merkt het ook

Als de aan-knop continu flikkert heeft dat ook gevolgen voor partner en kinderen. Zij vinden het heus niet fijn wanneer de ondernemer tijdens de vakantie werkt. Dat is logisch, want vakantie is ook een periode om aandacht te hebben voor je gezin. Mentaal afstand nemen van de zaak en tijd maken voor de mensen om je heen: het is net zo belangrijk als niet werken.

Begint jouw vakantiestress ook voor je vertrek?

Je kent het vast ook wel: in de aanloop naar je vakantie komt het werk in een flessenhals terecht. Het gevolg: meer werkdruk en stress voor acht op de tien ondernemers. Dat lijstje met to-do's raakt bovendien zelden volledig afgewerkt, waardoor 68 procent van de zelfstandigen niet met een gerust gevoel de koffers pakt. Zij beseffen ook dat tijdens hun afwezigheid het meeste werk blijft liggen. Taken delegeren aan medewerkers, dan maar? Slechts een collega op de vijf slaagt daar effectief in.

De meeste zelfstandigen willen wél loslaten

Dat zijn geen cijfers om vrolijk van te worden, terwijl vakantie net het omgekeerde zou moeten doen. Want zelfstandigen willen niets liever dan ongestoord aan het strand liggen. 62 procent wordt op vakantie liever niet gestoord voor het werk. Toch plaatst bijna drie op de tien zelfs geen out-of-officebericht voor klanten of collega's. Zo beland je in een vicieuze cirkel. Je bent continu half bereikbaar, waardoor ontspannen moeilijk wordt en jij niet geniet van je vakantie.

De oplossing? Maak duidelijke afspraken vooraf, die de grens tussen werk en vakantie scherper trekken. Want werken op vakantie is niet per definitie slecht. Dat is het pas wanneer het echte rust in de weg staat. De tips hieronder helpen jou alvast een eind op weg.

5 tips om je werk los te laten op vakantie

1. Maak vooraf duidelijke afspraken
   Bepaal wie tijdens je afwezigheid welke dossiers opvolgt. Laat klanten en collega's duidelijk weten wanneer je opnieuw bereikbaar bent.
2. Spreek af wat echt dringend is
   Niet elke vraag is een noodgeval. Bepaal vooraf wat dringend genoeg is om je tijdens je vakantie te contacteren. Spreek daarvoor één communicatiekanaal af.
3. Geef zelf het goede voorbeeld
   Je vakantiegedrag heeft ook invloed op medewerkers. Beantwoord jij op verlof je e-mails? Dan kan je onbedoeld de indruk wekken dat zij tijdens hun verlof hetzelfde moeten doen.
4. Voorzie een bufferdag na je vakantie
   Plan geen afspraken op je eerste werkdag. Zo kan je rustig je mailbox verwerken en je planning weer op orde krijgen.
5. Kan je niet volledig loslaten? Plan dan een vast werkmoment
   Voorzie bijvoorbeeld dat je één keer per dag kort je mails controleert. Daarna gaat de laptop dicht en begint de vakantiedag echt. Je reisgenoten zullen je dankbaar zijn.

Volledig deconnecteren als ondernemer is wellicht een wensdroom, zeker wanneer je zaak je passie is. Maar hoe duidelijker de afspraken die je vooraf maakt, hoe groter de kans dat jij effectief geniet van je welverdiende vakantie.

"Ik neem mijn laptop altijd mee op vakantie. Ik maak mezelf wijs dat het mij een gerust gemoed geeft om mijn e-mails in de gaten te kunnen houden. Maar het omgekeerde is waar. Ben ik bezig met het beantwoorden van mijn e-mails, dan wil ik bij mijn vrouw zijn die al op het strand ligt. En als ik op het strand lig, dan denk ik aan de e-mails die ik nog moet beantwoorden. Daarom heb ik vorige vakantie naar Italië - voor de eerste keer in 20 jaar, en tot grote vreugde van mijn echtgenote - de laptop thuis gelaten. Ik voelde me de eerste dagen bijna naakt, maar al snel merkte ik dat de wereld gewoon bleef draaien. Er zijn echt heel weinig dingen die geen weekje kunnen wachten..."