Starten als zelfstandige onder artikel 37

Wil jij een zaak opstarten, maar ben je geen werknemer, ambtenaar of heb je geen vervangingsinkomen? Dan word je zelfstandige in hoofdberoep – en daar hangen de bijhorende sociale bijdragen aan vast. Daar kan je aan ontsnappen door te starten in categorie “artikel 37”. Is deze optie iets voor jou? Of wegen de minnen zwaarder dan de plussen? Dit artikel brengt licht in de duisternis.

Belangrijk om te onthouden

  • Dit is het ideale statuut als je een zaak wil beginnen voor je plezier, niet om rijk te worden.
  • Je bouwt zelf geen sociale rechten op, maar valt onder de bescherming van je partner.
  • De kosten om te starten zijn beperkt.




Artikel 37, wat is dat?

Kriebelt het om een kleine zelfstandige activiteit op te starten? We zeggen maar iets: een mini webshop beginnen in tweedehands babykleding of in hengels voor vliegvissen? Wil je Upperdare parties organiseren voor je vriendinnen of survival weekends voor je vrienden? Met andere woorden: doe je de business meer voor de fun dan voor de poen? Dan kan het gebeuren dat je door je situatie – je hebt bijvoorbeeld geen beroep – moet aansluiten als zelfstandige in hoofdberoep.


Wil je ontsnappen aan de bijhorende sociale bijdragen? De regeling “artikel 37” is dan een optie. Enige voorwaarde: je netto belastbaar jaarinkomen moet onder de 7.356,08 euro blijven.


Je wordt dan gelijkgesteld met bijberoep, en betaalt zo lagere sociale bijdragen. Is je jaarinkomen lager dan 1.553,58 euro? Dan betaal je zelfs helemaal geen sociale bijdragen. Als schepen, burgemeester, OCMW-voorzitter of volksvertegenwoordiger moet je sowieso onder dat laatste bedrag blijven.




Kan jij starten onder artikel 37?

Daarvoor dien je één van de onderstaande vakjes te kunnen aanvinken.

  • Je bent gehuwd (wettelijk samenwonen volstaat niet).
  • Je bent weduwe/weduwnaar en geniet effectief een overlevingspensioen of overgangsuitkering.
  • Je bent vastbenoemde leerkracht met een tewerkstelling tussen 50% en 60%.
  • Je bent volksvertegenwoordiger, schepen, burgemeester of OCMW-voorzitter.

Een vakje aangevinkt? Dan dien je ook te voldoen aan de overige voorwaarden (zoals een beperkt netto belastbaar inkomen).


Zit je nog met vragen?

Stel je vraag aan een Xerius expert



Wat zijn de nadelen van starten onder artikel 37?

Als zelfstandige onder artikel 37 sprokkel je geen sociale rechten, waardoor je sociale bescherming ten laste is van je partner. Bijgevolg bouw je ook niet aan een eigen pensioen.


Dat kan nare gevolgen hebben bij scheiding of overlijden van je partner. Zo kan het gebeuren dat je jouw pensioendatum even moet uitstellen. Periodes waarin je geen of verminderde bijdragen betaalt, tellen immers niet mee voor je pensioen. Ook bestaat de kans dat je enkele loopbaanjaren tekort komt om vervroegd met pensioen te kunnen, of om aanspraak te maken op een gewaarborgd minimumpensioen.


Artikel 37 heeft niet alleen gevolgen voor je pensioen, maar ook voor je ziekteverzekering. Voor de terugbetaling van je medische kosten – en eventueel groeipakket – ben je ten laste bij je huwelijkspartner. Je hebt echter geen recht op een ziekte- of invaliditeitsuitkering bij het ziekenfonds.


Wil je afstappen van artikel 37 om deze problemen te vermijden? Hou er dan rekening mee dat de annulering pas ingaat op 1 januari van het jaar volgend op je aanvraag.

Een gouden tip: neem een boekhouder onder de arm

Het is geen verplichting, maar je verlost jezelf gegarandeerd van veel administratieve rompslomp. Bovendien verminder je de kans op fouten in je boekhouding, waardoor je boetes en verhogingen vermijdt. Om een voorbeeld te geven: overschrijd je de maximum inkomensgrens met 1 eurocent, dan kan je al gedwongen worden om de hogere bijdragen te betalen van een zelfstandige in hoofdberoep. Een boekhouder zorgt ervoor dat je niet over de schreef gaat.


Op zoek naar een boekhouder die bij je past? Vind je witte raaf met deze tips.



Stap voor stap starten als zelfstandige artikel 37

1. Regel het administratieve werk

Inderdaad, er komt wat papierwerk kijken bij je opstart. Onze experts van het Ondernemingsloket brengen jouw wettelijke registratie als zelfstandige in orde. Zij regelen daarvoor:

  1. je inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen. Je krijgt dan van de KBO een ondernemingsnummer – de identiteitskaart van je onderneming, zeg maar.
  2. de activering van je ondernemingsnummer als btw-nummer. Je rekent als zelfstandige immers btw door aan je klanten. Dit nummer maakt het innen en doorstorten ervan mogelijk.
  3. je aansluiting als zelfstandige bij een sociaal verzekeringsfonds.
  4. het aanvragen van de nodige vergunningen. Populaire vergunningen – zoals voor alcohol of tabak – kan Xerius voor jou regelen. Vraag ook aan je beroepsvereniging of federatie welke vergunningen nodig zijn, en leg je oor te luisteren bij de gemeente waar je zaak gevestigd is.

Wil je gebruik maken van de regeling "artikel 37"? Dan vink je het vakje aan bij “artikel 37” wanneer je aansluit bij Xerius. Makkelijker kan het niet.

Aansluiten als zelfstandige



2. Is het papierwerk achter de rug? Dan is de hoogste berg beklommen.

Nu dien je enkel nog:

  • je ziekenfonds op de hoogte te brengen van je zelfstandige plannen.
  • een zichtrekening te openen voor je zaak. Zo kan je privé-uitgaven en professionele kosten gescheiden houden.




Welke kosten hangen vast aan je opstart onder artikel 37?

1. Je eenmalige opstartkost

Je las het hierboven al: eerst en vooral dien je een eenmanszaak op te starten. Daar hangt een prijskaartje aan vast van € 156. Voor een vennootschap komen de kosten op zo’n € 1.500. Maar gezien de beperkte ambities – een zaak voor het plezier in plaats van het geld – kiezen de meeste zelfstandigen onder artikel 37 voor de goedkopere eerste optie.




2. Je sociale bijdragen zijn je zwaarste kost

Je bent gelijkgesteld met een zelfstandige in bijberoep, en betaalt dus de bijhorende sociale bijdragen. Die komen neer op 20,5% van je netto belastbaar inkomen als zelfstandige. Xerius rekent graag uit welk bedrag jij elk kwartaal opzij moet leggen. Sla je liever zelf aan het rekenen? Dan kan via deze link.


Verdien je minder dan € 1.548,17 per jaar? Dan hoef je geen sociale bijdragen te betalen.


Verdien je meer dan € 7.330,52? Dan betaal je de sociale bijdragen van een zelfstandige in hoofdberoep. Dat komt neer op een minimum van € 665,31 per kwartaal.




3. De provincie heft belasting op je vestiging

Dit is geen heffing op je activiteit, maar op het aantal vierkante meter dat je bedrijf beslaat. Hoe groter de oppervlakte, hoe hoger je rekening oploopt. Daarbij hanteert elke provincie een ander tarief. Oost-Vlaanderen spant de kroon met € 125, Vlaams-Brabant houdt het op nul euro.




4. O jee, de belastingen

Als zelfstandige ontsnap je niet aan belastingen op je inkomen. Daarom is het zo nuttig om onkosten te maken. Met andere woorden: je doet aankopen met je zelfstandigenportemonnee in plaats van als privépersoon. Deze onkosten worden dan afgetrokken van je inkomen, zodat je belastingen weer dalen.


Welke onkosten in aanmerking komen? Pluis het uit in dit artikel.




5. Vergeet je verzekeringen niet

Hamvraag is natuurlijk: welke verzekeringen heb je nodig in jouw specifieke geval? Dat kom je te weten door een beroep te doen op de Xerius Verzekeringsbuddy, een handige online tool ontwikkeld in samenwerking met verzekeringsexperts en professoren. Door enkele vragen te beantwoorden kom je te weten welke risico’s je loopt, en hoe jij je daartegen beschermt. Is je zaak in een pand gevestigd? Dan kan je bijvoorbeeld niet zonder een dekking brand. Werk je met dure machines? Dan is een verzekering daarvoor geen overbodige luxe.


Ook je boekhouder kan jou vertellen welke bescherming jij nodig hebt.




6. Tot slot: de kosten voor je boekhouder

Daarmee zijn we meteen bij de laatste onkostenpost aanbeland. Het budget voor je boekhouder heb je zelf enigszins in de hand. Maak je zijn werk lichter door je papierwerk op orde te houden? En blijft het aantal inkomende en uitgaande facturen binnen de perken? Dan zou een paar honderd euro moeten volstaan.





Veel gestelde vragen over artikel 37 zelfstandige

  • Ik ben gelijkgesteld aan zelfstandige in bijberoep, onder artikel 37. Maar mijn situatie verandert. Binnenkort. Wat moet ik doen?

    Heel simpel: als de wiedeweerga je sociaal verzekeringsfonds verwittigen. Je statuut wordt dan meteen aangepast, net als je sociale bijdragen. Zo betaal je altijd het correcte bedrag.

  • Ik was ten onrechte aangesloten onder artikel 37. Wat gebeurt er nu?

    Je dossier wordt dan aangepast met terugwerkende kracht. Je moet niet alleen de achterstallige sociale bijdragen betalen, je krijgt er ook verhogingen bovenop: 3% per kwartaal en een eenmalige jaarverhoging van 7%. En daar stopt het niet bij. Zo kan de RVA bijvoorbeeld je werkloosheidsuitkeringen terugvorderen, omdat een hoofdberoep niet combineerbaar is met een uitkering.


    Moraal van het verhaal: spring voorzichtig om met artikel 37. Maak je er toch gebruik van, hou dan steeds je sociaal verzekeringsfonds op de hoogte. Hieronder vind je een overzicht van alle gevallen waarin je niet meer voldoet aan de voorwaarden, en je dus beter meteen de telefoon grijpt of een e-mail stuurt.


    Wijziging Waarom je recht op de regeling artikel 37 vervalt. Welke documenten jij bezorgt aan je sociaal verzekeringsfonds. 
    Wijziging burgerlijke staat Je hebt geen wettelijke partner meer die sociale rechten voor je opbouwt. Je hoeft niets te doen. Je sociaal verzekeringsfonds krijgt de wijziging automatisch door en past je dossier aan.
    De werksituatie van je wettelijke partner verandert. Hij/zij bouwt via zijn professionele activiteiten geen rechten meer op voor jullie beiden. Een kopie van het C4-formulier, of een bewijs van pensionering.
    Je loontrekkende activiteit werd verminderd. Je werkt als vastbenoemde leerkracht bijvoorbeeld minder dan 50%. Een kopie van je aangepaste arbeidsovereenkomst of loonfiche.
    Einde politiek mandaat Je oefent geen politiek mandaat meer uit. Een bewijs van het einde van je politieke mandaat.