Afbeelding tooltip:
Yannick Bollatti
Managing director
Aangesloten sinds 2003
Afbeelding tooltip:
Yannick Bollatti
Managing director
Aangesloten sinds 2003
De regels rond pensioen veranderen. En dat voel je als zelfstandige.
De overheid wil het systeem eenvoudiger en eerlijker maken. Tegelijk worden de voorwaarden strenger. Vooral wie vervroegd wil stoppen, kijkt best goed naar de nieuwe regels.
We zetten helder op een rij wat er verandert en wat de pensioenhervorming in België voor jou als zelfstandige betekent.
De federale regering wil drie dingen bereiken:
Resultaat: meer focus op effectief werken, minder op gelijkgestelde periodes
Dat hangt af van je leeftijd én van hoe lang en hoe actief je gewerkt hebt.
Vandaag ga je met pensioen op 66 jaar. Vanaf 2030 wordt dat 67 jaar.
Je pensioenleeftijd hangt samen met je geboortejaar:
Ja. Maar de lat ligt hoger.
Je kan nog altijd vroeger stoppen als je voldoende loopbaanjaren hebt:
Deze gelijkgestelde periodes blijven meetellen: ziekte, moederschapsrust, ouderschapsverlof, mantelzorg, werkloosheid en militaire dienst.
Wil je vanaf je 60e stoppen? Dan moet je vanaf 2027:
Niet alleen hoe lang je werkt telt.
Ook hoe intensief je werkt speelt mee.
Ben je geboren voor 1966 (61 jaar of ouder in 2026)? Dan kan je maximum 1 jaar later met pensioen gaan dan voor de hervorming.
Ben je geboren in 1966 (60 jaar in 2026)? Dan schuift je pensioen maximum 2 jaar op.
Voldoe je nu al aan de voorwaarden om vervroegd met pensioen te gaan, maar stel je je pensioen uit? Dan heeft deze wijziging geen invloed op je pensioendatum.
Je kan op 1 juli 2028 vervroegd met pensioen. Je bent dan 63 jaar en hebt 42 loopbaanjaren. Tijdens de eerste 20 jaar van je loopbaan werk je 4/5e als werknemer. Daarna start je als zelfstandige.
Je betaalt altijd sociale bijdragen in hoofdberoep, behalve in 2020. Toen kreeg je voor twee kwartalen een vrijstelling.
De nieuwe pensioenwetgeving heeft voor jou geen impact. De bestaande voorwaarde blijft behouden: op 63 jaar met 42 loopbaanjaren met pensioen. Elk van je loopbaanjaren telt mee, omdat ze minstens 156 gewerkte of gelijkgestelde dagen bevatten. Ook 2020 telt mee, ondanks je vrijstelling. Ook een pensioenmalus speelt hier niet. Je voldoet aan de werkvoorwaarden.
Dat hangt niet alleen af van je loopbaan, maar ook van hoe actief je werkte.
Vanaf 2027 veranderen de spelregels.
Als zelfstandige telt een jaar alleen mee als je minstens 2 kwartalen sociale bijdragen betaalt in hoofdberoep of daarmee gelijkgesteld bent.
Dat lijkt logisch, maar heeft impact. Jaren met beperkte activiteit tellen immers minder snel mee voor je pensioen. En werk je minder? Dan bouw je ook minder pensioenrechten op.
Voor werknemers telt een jaar pas mee als je minstens 156 effectief gewerkte of gelijkgestelde dagen hebt. Onbetaald verlof telt bijvoorbeeld niet mee.
Voor deze berekening telt men 6 werkdagen per week. Enkel zondag telt niet mee. Zo kom je uit op 312 mogelijke werkdagen per jaar. 156 dagen komen dus overeen met een halftijdse tewerkstelling.
Uitzondering is je eerste loopbaanjaar waar 104 dagen voldoende zijn, wat overeenkomt met 4 maanden voltijds werken.
Daarnaast krijg je als werknemer reservedagen. Dat zijn vijf dagen die je kan inzetten over heel je loopbaan om gaten op te vullen. Let wel: enkel om aan de voorwaarde van 156 dagen te komen, niet om in je eerste loopbaanjaar de 104 dagen te vervolledigen.
Je bent geboren in 1964 en wil in 2027, op je 63ste, vervroegd met pensioen.
In de huidige regeling kan dat, want op 1 juli 2027 heb je 42 loopbaanjaren.
Maar de hervorming verandert hoe loopbaanjaren meetellen. Vanaf 2027 moet elk loopbaanjaar minstens 156 gewerkte of gelijkgestelde dagen bevatten.
In jouw situatie:
Daardoor voldoe je pas opnieuw aan de volledige loopbaanvoorwaarde in 2029, wanneer je 65 bent.
Dat is twee jaar later dan gepland.
Gelukkig is er een overgangsmaatregel. Ben je geboren vóór 1966? Dan mag je vervroegde pensioenleeftijd maximaal één jaar opschuiven.
In jouw geval betekent dat:
Om zonder pensioenverlies te stoppen:
Kortom: onregelmatige carrières wegen zwaarder door.
Deze gelijkgestelde periodes blijven meetellen:
Wordt strenger beoordeeld
De focus verschuift duidelijk naar effectief werken.
Gedurende 2026 en 2027 komt er een duidelijk systeem wanneer je vroeger of later dan je pensioendatum je pensioen opneemt: bonus-malus.
Werk je vanaf 2026 verder na je officiële pensioendatum? En voldoe je daarbij aan de werkvoorwaarden? Dan stijgt je pensioen structureel, geen eenmalige premie. Langer werken loont dus echt.
Stop je vanaf 2027 vroeger? En voldoe je niet aan de werkvoorwaarden (de 35 loopbaanjaren van hierboven)? Dan daalt je pensioen met 2% tot 5% per jaar. Hoeveel je pensioen daalt hangt af van je geboortejaar.
Deze malus is definitief. Je kan deze vermijden of verminderen door je vervroegd pensioen uit te stellen en verder te werken tot je aan de voorwaarden voldoet.
Je bent zelfstandige in bijberoep en beslist om vier jaar vóór je wettelijke pensioenleeftijd te stoppen.
Op basis van je loopbaan heb je recht op een brutopensioen van 1.800 euro per maand.
Je werkte 36 jaar als werknemer. In elk van die jaren bouwde je minstens 156 effectief gewerkte of gelijkgestelde dagen op. Toch kom je in totaal maar aan 6.800 effectief gewerkte dagen. Je hebt er 7.020 nodig om aan alle voorwaarden te voldoen. Door een lange periode van werkloosheid mis je een deel van de vereiste werkvoorwaarde. Daardoor voldoe je maar aan één van de twee voorwaarden.
Ga je vervroegd met pensioen? Dan geldt in dit geval een pensioenmalus. Volgens de hervorming bedraagt die 5% per jaar dat je vroeger stopt (geboortejaar 1975).
Omdat je vier jaar vroeger met pensioen gaat, vermindert je pensioen met 20%. Je nieuwe bruto pensioen is 1.440 euro. Dit bedrag is definitief.
Vandaag ligt het minimumpensioen rond 1.845 euro bruto per maand voor een volledige loopbaan. Dat blijft zo.
Maar:
Niet elke loopbaan komt nog automatisch in aanmerking. De focus komt meer op effectieve tewerkstellingsperiodes dan op gelijkgestelde periodes.
De impact hangt af van je situatie.
Je zit goed als:
Je moet opletten als:
Dus: werk je stabiel en lang? Dan verandert er weinig.
Werk je onregelmatig of wil je vroeg stoppen? Dan wordt het moeilijker en loont het om je pensioen vandaag al actief te bekijken.
De regels worden complexer. Maar jouw traject hoeft dat niet te zijn.
Bij Xerius kijken we samen met jou: